COPEUNICUS EN KEPLER. 105 



Gedurende meer dan veertien eeuwen had dit stelsel zich staande gehou- 

 den, maar de wyzigingen, door de Egyptische sterrenkundigen er in ge- 

 bracht , en de denkbeelden ,'die de Pythagoreërs reeds over de gedaante 

 en de beweging der aarde hadden geuit , deden in copernicus de stoute 

 gedachte ontstaan om de aarde , die als het middelpunt der schepping 

 werd beschouwd en haar als beheerschte , als zoodanig te onttronen 

 en in hare plaats , als middelpuntig lichaam van het planetenstelsel , 

 de zon te plaatsen , die zoowel door hare grootte als ook door hare 

 natuurlijke gesteldheid , daar wij haar als de bron van licht en warmte 

 kunnen beschouwen , daartoe meer gerechtigd scheen. 



De eenvoudige wijze , waarop naar deze opvatting de planeten ten 

 opzichte der zon , en van elkander geordend waren , en de gemakkelijke 

 wgze waarop naar dit stelsel de verschillende soms zeer onregelmatig 

 schijnende bewegingen der planeten kunnen worden verklaard , zonder dat 

 het noodig is met behulp van een groot aantal épicykels of bijcirkels , 

 naar verklaringen te zoeken , die toch steeds onvoldoende bleken te 

 zijn , verbaasden en troffen hem en hieven allen twijfel op. Toch ver- 

 heugde hij zich slechts in stilte over zijne belangrijke ontdekking , en niet 

 eerder dan nadat hij gedurende een tijdvak van zes en dertig jaar door 

 aanhoudende waarnemingen en herhaalde toetsingen zich had overtuigd , 

 dat de verschillende verschijnsels aan den hemel zich door zijn stelsel 

 voldoende lieten verklaren, eerst toen gaf de waarlijk groote en be- 

 scheidene man gehoor aan de aanzoeken van zijne in de wetenschap 

 belangstellende vrienden , en gewis ook aan de inspraak van zijn hart , 

 en maakte hij zijn stelsel openbaar. Hij deed dit echter op eene voor- 

 zichtige en min gerucht makende wgze , door de uitgave van zijn werk : 

 de revolutionihus orbium coelestium (over den omloop der hemellichamen), 

 dat in Mei 1543 te Neurenberg in 't licht verscheen. ' Hij droeg het 

 op aan Paus Paulus III en zegt in zijne opdracht : "Ik ben overtuigd, 

 dat de geleerde en gi-ondige beoefenaars der wiskunde mijne onder- 

 zoekingen zullen goedkeuren , wanneer zij , zoo als men van werkelijke 

 wijsgeeren mag verwachten , de in dit geschrift gegeven bewijzen aan 

 een grondig onderzoek onderwerpen. Het oppervlakkig oordeel van on- 

 wetenden, die misschien sommige plaatsen uit den Bijbel zullen ver- 

 draaien om mijne uitspraken te bestrijden, zal ik verachten. Wiskun- 



1 Een tweede di-uk van dit gedenkwaardige werk is in 1617 te Amsterdam in 't licht 

 verschenen, met aauteekeniugen van nicolaas muller , Hoogleeraar te Groningen . 



