112 COPEHNICÜS EN KEPLER. 



Men wist nu , dat de zon het middelpuntig lichaam is , waarom de 

 planeten, waartoe ook onze aarde behoort, zich regelmatig bewegen. 

 De volgorde, waarin zij, van de zon af, geplaatst zijn, kende men. 

 Het naast bij de zon is Mercurius , dan volgt Venus , vervolgens de 

 Aarde , dan Mars , verder Jupiter en eindelijk Saturnus. 



Als men den afstand der aarde van de zon als eenheid stelt, dan 

 bedraagt de afstand van Mercurius 0,4, van Venus 0,8, van Mars 1,5, 

 van Jupiter 5,2 en van Saturnus 9,5. 



Twee dezer planeten zijn dus nader bij de zon dan de aarde: Mer- 

 curius en Venus. Zij worden daarom binnenplaneten genoemd. Dat zij , 

 van de aarde gezien , zich slechts tot bepaalde afstanden van de zon 

 kunnen verwijderen is nu gemakkelijk te verklaren, evenzoo als de 

 afwisselende schijngestalten , die de waarnemingen later bij haar deden 

 kennen, toen de verrekijkers gelegenheid aanboden haar meer nauwkeurig 

 te beschouwen. 



De overige planeten zijn verder van de zon geplaatst dan de aarde 

 en worden daarom huitenplaneten genoemd. Zij kunnen dus beurtelings 

 in samenstand komen met de zon, zoodat zij voor ons onzichtbaar zijn , 

 evenzoo als zulks ook met de binnenplaneten kan geschieden , maar zij 

 kunnen ook in tegenstand komen met de zon en te middernacht door 

 den meridiaan gaan , dat met de binnenplaneten niet het geval kan zijn. 



Ook de omloopstijden, waarin zij hare banen om de zon doorloopen , 

 weet men te bepalen. Voor Mercurius bedraagt die 38 , voor Venus 

 225 , voor de aarde 1 jaar of 365 dagen , voor Mars 1 jaar en 321 

 dagen, voor Jupiter 11 jaar en 315 dagen en voor Saturnus 29 jaar 

 en 167 dagen. 



Men meende echter , dat de banen der hemellichamen cirkelomtrek- 

 ken moesten zijn , daar men deze als de volmaaktste der kromme lijnen 

 beschouwde. Copeknicus , en na hem de zoo nauwkeurige en ijverige 

 waarnemer tycho , waren beide van deze meening. Kepler echter liet 

 zich door deze meening niet beheerschen , maar onderzocht met eene 

 volharding en een geduld , die waarlijk te bewonderen zijn, en vond, dat 

 die banen geen cirkels konden wezen. 



Dat de aarde zich niet in een cirkelvormige baan om de zon be- 

 weegt, is niet zoo moeielijk op te maken; want wij zien de zon in 

 den winter grooter dan in den zomer , en haar afstand van ons of de 

 afstand, dien de aarde van de zon heeft, moet dus in den zomer groo- 

 ter zijn dan in den winter. 



