114 COPERNICUS EN KEPLER. 



planeet van de zon toeneemt , zooveel te kleiner wordt de boog , die 

 in een bepaalden tijd wordt doorloopen. Deze waarheid wordt ge- 

 woonlijk aldus uitgedrukt: De voerstralen beschrijven in gelijke tijden 

 gelijke vlakteruimten , en wordt de tweede wet van kepler genoemd. 



Uit deze wet, die men ook aldus kan uitdrukken: "de vlakteruim- 

 ten , die door de voerstralen worden doorloopen , verhouden zich als 

 de tijden waarin zij beschreven worden" , valt het dus licht de 

 snelheden der planeten in verschillende standen te bepalen , of de 

 standen te berekenen, die zij op verschillende tijden innemen. 



Uit verschillende waarnemingen wist men reeds , dat de naastbij de 

 zon geplaatste planeten zich het snelst bewegen. Bestaat er ook ver- 

 band tusschen deze snelheden of tusschen de omloopstijden der ver- 

 schillende planeten en hare afstanden van de zon? Keplers diepdoor- 

 denkende geest vermoedde zulks , en hg ontzag geene moeite om op 

 deze vraag een antwoord te zoeken. Hoewel zulks een reuzenarbeid 

 was, deinsde hij toch voor geene zwarigheden terug, en gedurende 17 

 jaar hield hij zich achtereenvolgens met moeitevolle onderzoekingen en 

 berekeningen bezig, doch alles te vergeefs. Eindelijk, het was den 

 gsten Maart 1618, kwam hij op de gedachte de getallen, die de 

 omloopstijden uitdrukken , tot de tweede macht en die , welke de af- 

 standen aanduiden, tot de derde macht te verheffen. In eene angstige 

 spanning vergeleek hij de uitkomsten met elkander , maar hij vond 

 zich teleurgesteld. Eeeds was hij voornemens er van af te stappen, 

 toen het hem inviel , dat hij , bij de haast waarmede hij had gewerkt 

 en de spanning waarin hij verkeerde , licht eene fout in zijne bewer- 

 king konde hebben gemaakt. Met moed vatte hij nogmaals de bereke- 

 ningen weder op , en waarlijk hy had fout gerekend , en de wet , waarnaar 

 hy zoo ijverig had gezocht , was gevonden. Zij luidt : de vierkanten of 

 tweede machten der omloopstijden der planeten verhouden zich als de kubenof 

 derde machten der afstanden. Zij wordt de derde wet van kepler genoemd. 



Kepler heeft nog meer voor de wetenschap gedaan; maar de ont- 

 dekking dezer drie wetten is voor de wetenschap van zooveel be- 

 lang en heeft zulk een gewichtigen invloed op haar uitgeoefend , 

 zij is zoo nauw aan de grootsche ontdekking van copernicus ver- 

 knocht, dat zijn naam er voor altijd door aan de wetenschap zal 

 blijven verbonden en door het late nageslacht nog met dank en lof zal wor- 

 den genoemd. En wie was nu die man , aan wien de wetenschap zooveel 

 heeft te danken en wiens geboortedag nu 3 eeuwen achter ons ligt? 



