COPERNICÜS EN KEPLER. 117 



observatorium te bedanken. Ook de onlusten des lands , die den be- 

 treurenswaardigen dertigjarigen oorlog voorafgingen en te weeg brach- 

 ten en die vooral in Bohemen plaats vonden, hebben gewis daartoe 

 mede het hunne bijgedragen. 



In 1612 vertrok kepler met zijn gezin naar Linz , waar hij een 

 professoraat verkreeg in de wiskunde aan de daar bestaande Hooge- 

 school. Ook hier wachtte hem weder een nieuwe strijd. Een luthersch 

 priester aldaar , hizler , weigerde hem als lid der kerk op te nemen , 

 omdat hij zich ongunstig over het luthersche priesterschap had uitge- 

 laten. Zijn open karakter en zij ae godsdienstige verdraagzaamheid hadden 

 hem gedrongen den haat te gispen , dien de luthersche geestelijken tegen 

 andere protestantsche gezindten betoonden. Te vergeefs zocht hij 

 recht bg het consistorium te Stuttgard. Ook hier scheen men den man, 

 die te helder van hoofd en te edel van hart was om andersdenkenden 

 te veroordeelen en te verdoemen', niet te vertrouwen. Kepler had — 

 zoo beweerde men , — zulke buitensporige en godsdienstlooze begin- 

 selen, dat hij durfde beweren, dat ook de belijders van een ander 

 kerkgenootschap even zoowel braaf en achtingswaardig kunnen zijn 

 als de ijverigste Lutheranen , en men noemde hem daarom een "wolf 

 in schaapskleederen." Men maakte hem bovendien er een verwijt van, 

 dat hij een ijverig verdediger was van het stelsel van copernicus , dat 

 door de geestelijken van verschillende gezindten als gevaarlijk voor 

 het geloof en nadeelig voor de kerk werd beschouwd. Kepler 'ging 

 echter zijn gang, en dat hij een waarlijk edel hart bezat en godsdien- 

 stiger gezind was dan vele bekrompen geestelgkeii van zijn tijd , en 

 gewis ook van nog veel lateren tijd , bleek op eene treffende wijze, toen 

 in 1620 Linz door den keurvorst Maximiliaan I werd belegerd. Dezelfde 

 luthersche pastoor hizler , die zoo zeer tegen kepler had geijverd , 

 zocht nu in de gansche stad te vergeefs naar eene schuilplaats om zich 

 aan de vervolging der hem belagende Jesuïten te onttrekken, en kepler , 

 die zelf een voorwerp van haat voor de Jesuïten was, nam hem bereid- 

 willig in zijne woning op, en, terwijl hij trachtte hem voor de vervol- 

 gingen zijner vijanden te beschermen , behandelde hij hem als had hij 

 nooit eenige vijandschap van hem ondervonden. 



Het duurde niet lang dat kepler hier kalm en ongestoord zich aan 

 het onderwijs en zijne wetenschappelijke oefeningen kon wijden. Tn den 

 jare 1615 ontving hij van zijne zuster het verontrustende bericht, dat zijne 

 ruim zeventigjarige moeder wegens tooverij was aangeklaagd en gevaar 



