HEBBEN DE EENDVOGELS EEN SCHERP REUKVERMOGEN? 125 



schuwheid der eend aan eene geheel andere oorzaak dan aan haar 

 scherpen reuk te moeten toeschrijven. 



Vooreerst toch kan men als regel aannemen, dat bij alle vogels het 

 reukorgaan, in vergelijking met het gehoor en gezicht, anatomisch 

 minder goed ontwikkeld is. Zou de wilde eend hierop eene uitzonde- 

 ring maken, en zou dit aan de natuurkundigen ontsnapt kunnen zijn? 

 Ik vind ten minste bij geen ornitholoog hiervan melding gemaakt. 

 Zelfs ontzeggen audubon , brehm en levaillant den gier — tot nog toe 

 als prototype van fijn rieker beschouwd, — den scherpen reuk, die 

 hem op verren afstand het aas zou aanwijzen , en wel op grond van 

 waarnemingen , die hen tot het besluit brachten , dat buitengewoon 

 gezichtsvermogen alleen hier in het spel is. Het medegedeelde in het 

 Album der Natuur pag. 116, jaargang 1864, mist, dunkt mij, alle 

 wetenschappelijk gezag. Voorzeker zal de autoriteit van bovengenoemde 

 natuurvorschers wel wat meer gewicht in de schaal leggen. 



En ten andere heeft de ondervinding op jacht mij steeds geleerd , 

 — en dit is ook van algemeene bekendheid , — dat buitengewone 

 waakzaam- en voorzichtigheid al de handelingen der eend kenmerken. 

 Men lette slechts op haar behoedzamen gang, als zij haar nest verlaat 

 of wederom opzoekt, op hare schranderheid om den hond te verschal- 

 ken , als zij hare jongen in gevaar ziet , enz. Is het daarom niet zeer 

 waarschijnlijk , dat ook het gezicht en wellicht het gehoor , en niet de 

 reuk, den vogel voor naderend gevaar op de kooien waarschuwen? 



Er zouden, naar ik meen, zonder veel bezwaar, proeven te nemen 

 zijn , om het vraagstuk op voldoende wijze op te lossen." 



Tot ons leedwezen kunnen wij slechts op zeer onvolledige wijze aan 

 het in dezen brief door den heer kerstens uitgedrukte verlangen vol- 

 doen. Intusschen gelooven wij de opmerking niet achterwege te mogen 

 houden, dat het niet geheel juist is, wanneer hij zegt, dat "bij alle 

 vogels het reukorgaan , in vergelijking met het gehoor en gezicht , 

 anatomisch minder goed ontwikkeld is." Dit orgaan staat integendeel 

 bij de vogels op eenen vrij hoogen trap van ontwikkeling, en uit zijn 

 maaksel kan men zeer zeker niet besluiten tot de waarschijnlijke 

 zwakte van het reukvermogen. Maar evenmin mag men daaruit be- 

 sluiten tot het omgekeerde , omdat de scherpte van het reukvermogen 

 niet bepaald wordt door het maaksel van het geheel e orgaan , maar 

 alleen door den graad van gevoeligheid van die gedeelten van het 



