150 DE ZONEKLIPS VAN 12 DECEMBER 1871. 



zoneklips , kan ik tot dit mijn eigenlijk onderwerp terugkeeren. Mis- 

 schien zal het èn voor de kortheid èn voor de duidelijkheid het meest 

 bevorderlijk zgn, wanneer ik de beschouwing der sedert dien tijd ver- 

 kregen uitkomsten afdeel niet naar tijdsorde , maar naar den aard der 

 hulpmiddelen, wier gebruik daartoe heeft geleid, en bij elke rubriek 

 dadelijk aangeef in hoe ver die uitkomsten door waarnemingen op 

 12 Dec. 1.1. , voor zoover die bekend zijn , bevestigd zijn geworden al 

 of niet, tegelijk met de daaruit voortvloeiende verklaring en beschou- 

 wingswijze der zonverschijnselen in 't algemeen. 



Laat ons om dit te beproeven beginnen met den verrekijker. Ten 

 aanzien van dezen kunnen wij zeer kort zyn. Dit werktuig heeft, kan 

 men zeggen, reeds in 1842 zijn laatste woord aangaande de zoneklip- 

 sen gesproken. Ik geloof althans niet dat wij aangaande de verklaring 

 der daarbij waargenomen verschynselen thans iets verder zouden zijn 

 gekomen dan toen, indien ons geen ander hulpmiddel dan dit bij de 

 waarneming had ten dienst gestaan. 



Anders is het met den polariskoop. Deze heeft zeker belangrijke 

 gegevens voor die verklaring opgeleverd. Toch kan men zeggen dat hij 

 in den beginne , zelfs tot voor korten tijd , er het zijne eer toe heeft 

 bijgebracht om ons bij die verklaring van den rechten weg af te bren- 

 gen, dan om ons dien te wijzen. Maar het was geen gebrek in het 

 werktuig, dat dit veroorzaakte; veeleer lag het aan eene soort van 

 eenzijdigheid in de opvatting van wat het ons berichtte. Om dit te 

 begrijpen moet men weten dat toen men , nadat de lichtkroon bij de 

 eklipsen voor het eerst goed was waargenomen, zich zelven afvroeg, 

 wat die wel zijn kon, drie opiniën dienaangaande werden geopperd. 

 Volgens de eerste behoorde zij tot de zon , en was zij niets anders 

 dan de dampkring van dat hemellichaam. Volgens de tweede was zij 

 voornamelijk te wijten aan buiging van de lichtstralen bij het gaan 

 van deze langs den rand der maan, en volgens de derde eindelijk waren 

 het buigings- en brekingsverschijnselen in onzen dampkring die ons de 

 lichtkroon , als 't ware , voor oogen tooverden. Was een van de beide 

 laatste meeningen met de waarheid overeenkomstig , dan was er meer 

 grond om te verwachten dat het licht gepolariseerd zou zijn, dan 

 wanneer de lichtkroon tot de zon behoorde. In dit laatste geval toch 

 moest die ontstaan óf door dat de dampkring der zon zelf lichtend 

 was, en dan konden hare stralen onmogelijk zijn gepolariseerd , óf door 

 diffuse terugkaatsing van het licht der zon op de deeltjes waaruit die 



