EN VERSTANDELIJKEN MENSCH. 167 



De zucht tot nabootsing moest tengevolge hebben, dat handelingen 

 en inzichten , waarbij men zich op den duur goed bevond , meer en 

 moer algemeen werden toegepast. Zij moest krachtig ondersteund worden 

 door eene andere zeer opmerkelijke eigenschap van den mensch , name- 

 lijk die van zeer spoedig gewoonten aan te nemen en daarvan de slaaf 

 te worden. Bij het paren moesten bovendien individu's , waartusschen 

 overeenstemming van neigingen en gewoonten heerschte , zich bij voor- 

 keur met elkaar vereenigen. Die neigingen en gewoonten gingen door 

 voorbeeld en onderricht weder op het kroost over. De natuurlijke aan- 

 leg om die neigingen te erlangen, moest door den regel, waarnaar de 

 parende individu's elkaar zochten , al grooter en grooter worden. Die 

 neigingen zelf, altijd aangemoedigd, altijd bevorderd, hoogst zelden 

 bestreden en voortdurend aanleiding gevende tot dezelfde spoedig in- 

 wortelende gewoonten, moesten ten laatste erfelijk worden in het 

 geslacht en in het ras. De erfelijkheid der moreele en der intellectueele 

 eigenschappen van het schepsel wordt op die wijze even goed verklaard 

 als die der lichamelijke , en dat zij bestaat is onweerlegbaar. Zonder twij- 

 fel heeft men den hond, die oorspronkelijk voor eigen rekening ter jacht 

 ging , moeten leeren voor een stuk wild te blijven staan , totdat zijn mees- 

 ter gereed was het te vellen ; niettemin is het gansch geene zeldzaamheid , 

 dat jeugdige jachthonden , wanneer zij voor het eerst in het veld komen , 

 dit terstond doen en op die wijze de eigenschap ten toon spreiden, 

 die hunne ouders kenmerkte. Jonge herdershonden toonen eene aan- 

 geboren neiging om rondom kudden schapen te loopen en die bijeen 

 te drijven, zonder ze eenig nadeel te doen. De kat daarentegen, die 

 in westelijk Europa reeds sedert eeuwen een huisdier is , legt haren 

 ingeschapen roofzuchtigen aard nimmer af, enz. 



Het erfelijk zijn van moreele eigenschappen wordt dus niet alleen 

 door redeneering, maar ook door hetgeen wij rondom ons zien voor- 

 vallen , gestaafd. 



Toen het gezellig leven eenmaal ontstaan was , en toen de rede 

 allengskens luider begon te spreken , in de hoogst georganiseerde dier- 

 soorten , en vervolgens in de eerste nog ruwe menschenrassen , moest 

 de zelfzucht onvermijdelijk nieuwe eigenschappen baren , die wöder 

 hare licht- en schaduwzijden hadden. 



Men stelde er natuurlijk prijs op , diensten van elkaar te genieten , 

 want dit was het doel van het zamenzijn, en zij die deze diensten 



