EN VEBSTAN DELIJKEN MENSCH. 179 



Maar ook dit streven — zal men tegenwerpen — is een opmerkelijk 

 verschijnsel , waarvan het ongegrond en doelloos bestaan noodwendig 

 behoort aangetoond te worden , zal men het niet steeds blijven stellen 

 tegenover dat van 's menschen bestendig zwoegen om tijdelijke goe- 

 deren te vergaderen. — Laten wij dan beproeven of daartoe mogelgk- 

 heid bestaat. 



Wij hebben reeds elders aangetoond, dat de mensch zelfzuchtig is 

 en in het belang der instandhouding van zijn individu ook zijn moet. 

 Ik acht onnoodig hier te herhalen wat ik er bijvoegde over de edeler 

 gevoelens , die in zijn binnenste sluimeren , en die ter bestrijding der 

 zelfzucht slechts behoeven te worden aangekweekt en ontwikkeld. Het 

 zij hier eveneens genoeg er op te wijzen, dat de zelfzucht vooral in 

 weinig beschaafde en veredelde gemoederen maar al te zeer ontaardt 

 in afgunst. Afgunst , laten wij het ons niet ontveinzen , behoort tot 

 de ondeugden, die aan de menschelijke natuur eigen zijn. Die af- 

 gunst te bekampen , met al hare noodlottige gevolgen , is zeer zeker 

 het groote doel geweest der velen die vrijwillige armoede als eene 

 deugd hebben voorgesteld. 



Hun doel was derhalve edel , en het middel misschien ook het eenige , 

 dat onder hun bereik lag, zoolang men nog geloofde dat er geen rijken 

 konden bestaan , tenzij er ook armen waren. De wetenschap , die 

 ons leert hoe de rijkdommen ontstaan, hoe zij over de maatschappij 

 worden verdeeld en hoe zij worden verteerd en verloren gaan , is nog 

 eene geheel nieuwe. Door haar weten wij , dat er niet noodwendig , 

 niet onvermijdelijk armen behoeven te bestaan. Zij maakt uitzondering 

 voor zieken en gebrekkigen, die zij der liefdadigheid aanbeveelt, maar 

 overigens toont zij aan , dat kennis , vlgt , orde en spaarzaamheid , 

 met elkander vereenigd , in staat zijn de armoede van de aarde te 

 verdrijven. 



Zij derhalve die bestendig tegen den stroom oproeien, door het 

 verachten der wereldsche goederen als eene deugd te prijzen, hebben 

 niet eenmaal een redelijken grond voor hun wanhopig pogen. 



Er bestond echter een tijd , waarin men niet beter wist of er was 

 slechts eene bepaalde hoeveelheid wereldsch goed voorhanden , waarover 

 beschikt werd volgens sommigen door de fortuin of het toeval, vol- 

 gens anderen door het blinde noodlot, en volgens nog anderen door 

 een liefderijken Hemelschen Vader. Waren er nu, die van dit goed 

 zeer veel bekwamen, dan moesten er ook zijn, die te weinig kregen 



12* 



