IN DE VERDEELING VAN LAND EN WATER. 199 



zullen onderloopen ; zoo zal deze zee zich met het meer Aral kunnen ver- 

 eenigen , en eene zeer vele bochten en inhammen vertoon ende zee , ongeveer 

 zoo groot als de Middellandsche , zal ontstaan , die ongeveer de op de 

 bijgevoegde kaart (Fig. 3 volg. bl.) afgebeelde gedaante en uitbreiding zal 

 hebben. Nu zegt echter valerius flaccus (Lib. IV , t. 1 , p. 56) , dat geene 

 zee zulke diepe zeeboezems heeft als de Zwarte , dat zij , met de Maëotis 

 vereenigd, zich ver naar het noorden uitstrekt en in grootte aan de 

 Middellandsche zee gelijk is. Dit past zeer goed op de op ons kaartje 

 afgebeelde zee , zeer slecht op de tegenwoordige Zwarte zee , die inte- 

 gendeel van alle zeeën wellicht diegene is , welke de minste diepe in- 

 hammen vertoont. Strabo (Lib. I, t. 1, p. 56) en eüstathius (v. 146 

 cap. 20) zeggen, dat men in homerus' tijd, volgens oude schrijvers , de 

 Zwarte zee voor de grootste binnenzee , voor een tweeden oceaan hield 

 en haar daarom den naam Pontus gegeven had. 



Er zijn nog eene menigte andere plaatsen bij de oude schrijvers , 

 die op eene voormalige grootere uitgestrektheid van de Zwarte zee en 

 de Kaspische zee wijzen. Zoo geeft herodotus (Lib. IV , c. 85 , 86) 

 aan de Zwarte zee 11100 stadiën {271^1^ geogr. mijl) lengte en 3800 

 stadiën (95 geogr. mijlen) breedte; vooral deze lengte overtreft de 

 tegenwoordige sterk en komt aan die van de op ons kaartje afgebeelde zee 

 ongeveer gelijk. Skymnos van chios (Fragm. , v. 130) schijnt op den 

 voormaligen samenhang van de zee van Azof en de Kaspische te zin- 

 spelen, daar hij eene waterverbinding tusschen den Tanais (Don) en 

 Araxes (de Aras ^) aanneemt. De Maëotis, door herodotus voor even 

 groot als de Zwarte zee gehouden , had volgens strabo (Lib. II , t. 

 I, p. 333 en Lib. VII, t. 2, p. 400), arrianus (Peripl. Pont. Eux.) , 

 AGATHEMERÜS (Lib. I, c. 3) CU DioNYSius VAN BYZANTiuM 8-, 9- tot lOduizend 

 stadiën (200 — 250 geogr. mijlen) in omtrek, terwijl haar omtrek thans 

 nauwelijks 170 geogr. mijlen bedraagt; strabo stelt den afstand van 

 den mond van den Tanais (Don) en den Cimmerischen Bosporus , die 

 thans ongeveer 40 geogr. mijlen bedraagt , op 2200 stadiën (55 geogr. 

 mijlen). Bij hoogeren waterspiegel der Zwarte zee zou ook het noorden 

 van Klein-Azië land verliezen ; welnu herodotus (Lib. I , c. 72) zegt , dat 

 een goed voetganger in 5 dagreizen het oostelijk deel van dat land 



^ Deze rivier loopt bezuiden den Kaukasus , vormt over een groot deel van haar loop 

 de grens tusschen Rusland en Perzic, en stort zich, met de Kura (den Cyius der ouden) 

 vereenigd, even benoorden de Kysylagatschbaai in de Kaspische zee uit. 



