204 OVER EENTGE GROOTE VERANDERINGEN 



De geologische gronden voor het bovengenoemd verloop der voorma- 

 lige zeekust zijn de volgende: De plotselinge verhooging van den bo- 

 dem met de steile zandige helling aan de randen der steppe , die den 

 vroegeren oever schijnen te hebben gevormd. Berst aan gene zijde van 

 deze wanden zijn de sedimentaire kalksteenlagen niet meer onder het 

 zand bedolven; aan den rand zelf loopt een uit een conglomeraat van 

 zand en kalk bestaande massa van ongeveer een meter dikte rondom 

 de voormalige inhammen der zee op ongeveer 89 vademen boven de tegen- 

 woordige. 



De geologische gesteldheid van den Europeeschen en den Aziatischen 

 oever van den Bosporus stemt zoo volkomen overeen , dat het niet te 

 betwijfelen valt, dat de hen samenstellende aardlagen vroeger één ge- 

 heel uitmaakten. * 



Uit al het aangevoerde blijkt , dat eens , in een geologisch nog slechts 

 kort geleden tijd, de Zwarte zee met de Kaspische en waarschijnlijk 

 ook met het meer Aral samenhing en dat wij de sedert ingetreden 

 verschillende verdeeling van land en water in die streken op de een- 

 voudigste wgze kunnen verklaren door aan te nemen , dat Azië en 



* Langs de oevers van de Zwarte zee strekt zich zoowel in Europa als in Azië een 

 strook vulcanische gesteenten uit, die door den Bosporus doorgebroken wordt. Deze vul- 

 canische gesteenten juist aan den ingang van den Bosporus maken het niet onmogelijk , dat 

 ook vulcanische krachten bij de doorbraak eene rol gespeeld hebben. Bezuiden deze vul- 

 canische gesteenten strekken zich aan beide oevers tot de oudste Devonische lagen behoorende 

 gronden uit , die aan den kant van Azië langs de zee van Marmora doorloopen , terwijl 

 aan den Europeeschen oever van de zee van Marmora bezuiden Constantinopel gronden 

 van de pliocene formatie liggen. De zooeven genoemde Devonische gronden in Europa en 

 Azië vormen te zamen een driehoek, waarvan de Bosporas de westelijke piuit afsnijdt. 



Het is mij daarom onbegrijpelijk, hoe vivien de st. maetin in zijne Description his- 

 torique et géographique de l'Asie mineure, Paris 1852, blz. 469 kan zeggen: 



*'La formation et l'origine du Bosphore de Thrace ont donné lieu, chez les anciens 

 "comme chez les modemes , aux hypotheses les plus aventureuses , jeux hardis de l'imagi- 

 "nation bases sur de vieilles traditions de convulsions et de cataclysmes ; les observations 

 "de la geologie moderne sont venues anéantir ces systèmes d'époques moins rigoureuses , 

 "en démontrant que les terrains de nature différente qui constituent les deux cótés du 

 ''détroit n'ont jamais pu être réunis, que Ie canal n"a pu ainsi être produit par un déchi- 

 "rement, et qu'il existe de toute nécessité depuis l'origine même des choses." — 



Wij dachten, dat de moderne geologie integendeel op overtuigende gronden had aan- 

 getoond, dat waarschijnlijk geen enkele plek op aarde "depuis l'origine même des choses' 

 land of zee gebleven was! 



''And where the Atlantie roUs, wide continents have bloomed!"' 



