IN DE VEIIDEELING VAN LAND EN WATER. 211 



in de historische tijden de Oceaan hier met zijne verwoestingen is 

 voortgegaan. Niet minder blijkt dit uit het feit, dat de berichten, die 

 wij over de breedte van de straat bezitten , deze des te kleiner opge- 

 ven, naarmate ze ouder zijn. Skylax van carganda, van wien het 

 oudste dezer berichten afkomstig is , zegt , dat zij even breed is als de 

 Thracische Bosporus; damastes (avienus, Ora maritima, v. 370 — 374) 

 geeft haar zelfs slechts zeven stadiën , nog niet eens '/s geogr. mijl , 

 breedte ^ Latere opgaven spreken van 3 milliae (-'/g geogr. mijl) en 

 vaü 30 stadiën (^/,^ geogr. mijl), nog latere (100 jaren v. Chr.) van 

 5 milliae (1 geogr. mijl) van het vlek Mellaria in Spanje tot kaap 

 Blanco in Afrika. ^ Strabo (Lib. II, t. 1, p. 325) bepaalt de breedte 

 op 60 stadiën (1 '/^ geogr. mijl) op de smalste plaats , plinius zelf 

 (Lib. III in prooem.) op 7 milliae (bijna 1 -/, geogr. mijl) , marcianus 

 van heraclea op 80 stadiën (2 geogr. mijlen). De trechtervormige in- 

 gang der straat, door skymnos van chtos op 120 stadiën (3 geogr. 

 mijlen) geschat, is thans tusschen kaap Trafalgar en kaap Espartel 

 (Ras Ischberdil) meer dan 6 geogr. mijlen breed. Ook de berichten 

 der Arabische schrijvers getuigen van de verbreeding der straat in den 

 loop der tijden. Zoo leest men in de Fransche vertaling van aboeleeda 

 (reinaud , Géographie d' aboulfeüa , traduite de l'Arabe en Frangais , 

 p. 32) : "Autrefois sa largeur a partir du continent Africain jusqu'en 

 "Espagne était seulement de dix milles; Edrisi dit que ce fait est at- 

 *'testé dans les livres de l'antiquité. Mais aujourd'hui cette étendue est 

 "plus grande; Ibn-Sayd assure, qu'elle est de dix-huit milles." 



Alle physische verschijnselen spreken er voor, dat de straat van 

 Gibraltar ontstaan is door het inbreken van den Oceaan in de Mid- 

 dellandsche zee , en niet , zooals sommigen gewild hebben , door eene 

 overstrooming van de Middellandsche zee naar de zijde van den Oceaan. 

 Vóór de doorbraak stond de Middellandsche zee door hare uitdamping 

 (vergelijk bldz. 205) veel lager , dan de Oceaan aan gene zijde der land- 

 engte, die dus als het ware den dijk van een diepliggenden polder 

 vormde. Hoe vernuftig het denkbeeld ook is van sommigen , die deze 

 doorbraak met die van den Thracischen Bosporus in verband bren- 



' Men kan hier tegenwerpen , dat men in zoo oude tijden die breedte niet juist ge- 

 meten heeft. In dit geval zou echter waarschijnlijk de breedte eer te groot dan te klein 

 geschat worden en dus de opgaven nog moeteu verkleind worden. 



' Plinivs, Lib. III in prooem., haalt deze bepaling van tvrranr's gracilis aan. 



14» 



