214 OVER EENIGE GEOOTE VERANDERINGEN 



schrijven aan een door alexander den groote gegraven kanaal is 

 natuurlijk slechts een onzinnig sprookje van de Arabieren; want wij 

 weten , dat reeds eeuwen voor alexander (die daarenboven nooit in 

 Spanje geweest is) de straat van Gibraltar door Phenicische en 

 Carthaagsche schepen gepasseerd werd. 



Valerius flaccus beweert, dat de straat van Gibraltar in den tijd 

 voor de regeering van aeolus ontstaan is , hetgeen ons niet veel licht 

 geeft. Volgens eratosthenes zou de doorbraak niet vroeger hebben 

 plaats gehad , dan ten tijde van den Trojaanschen oorlog (1200 v. Chr.), 

 hetgeen hij afleidt uit de verbinding, waarin men deze met de daden 

 van hercules brengt. Laat ons zien , waartoe ons eene dergelijke be- 

 rekening brengt, als wij tot tijdsbepaling van de doorbraak van den 

 Thracischen Bosporus hebben gebezigd. Wij zagen , dat volgens opgave 

 van PLiNius de straat in zijn tijd (dus ongeveer 1800 jaren geleden) 

 op de smalste plaatsen 1^/, geogr. mijl breed was; sedert heeft zij zich 

 verbreed tot bijna 2 geogr. mijlen (van Azebuche tusschen Tarifa en 

 Algesiras tot Puncta Leone bewesten kaap Blanco , bewesten Ceuta). 

 In 1800 jaren is zij dus ^/j geogr. mijl breeder geworden. Nemen wij 

 aan , dat de verbreeding vóór pliniijs' tgd even snel was voortgegaan , 

 dan hebben wij ^/^ : 2 =: 1800 : x, waaruit x =: 6000. Wij zouden 

 dus hier 6000 jaren geleden, dus 4130 jaren v. Chr. krijgen, als tijd 

 voor de doorbraak. Dit cijfer is echter ook hier weder een maximum. 

 De verbreeding ging vóór pltnius' tijd sneller dan later ; want wij heb- 

 ben gezien , dat 100 j. v. Chr. de breedte van de straat 1 geogr. mijl 

 was. In 1970 jaren is dus de straat juist 2 maal breeder geworden. 

 Ging de verbreeding vóór dien tijd juist even snel, dan zou de door- 

 braak 2 X 1970 = 3940 jaren geleden, of in 2070 v. Chr. geschied 

 moeten zijn. Dit getal is echter uit den aard der zaak weder een 

 maximum; want naar alle waarschijnlijkheid ging de verbreeding ook 

 hier weder des te sneller voort, naarmate men dichter tot het tijdstip 

 der doorbraak teruggaat. Voor den Thracischen Bosporus verkregen 

 wij als maximum 5000 jaren v. Chr. , hier 2070 jaren v. Chr. Het 

 groote verschil tusschen deze jaartallen bewijst, o. i. met ho ogen graad 

 van waarschijnlijkheid , dat de Bosporus veel vroeger , tientallen van 

 eeuwen vroeger is doorgebroken, dan de landengte van Gibraltar. Uit 

 het maximum van 5000 jaren v. Chr. leiden wij voor den Bosporus 

 een waarschijnlijk jaartal van 2700 jaren v. Chr. af. Reduceeren wij 

 in dezelfde reden het maximum van 2070 jaren v. Chr. , dan hebben 



