220 OVER EENIGE' GROOTE VERANDERINGEN 



hing vroeger ten noorden van de oude stad Tacape, daar waar zich 

 tegenwoordig de rivier de Akron in haar uitstort , met het meer Schott 

 Kebir (het Palus Tritonis der ouden) samen, en zoo beschrijft haar 

 PTOLEMAEüS. Dit Schott Kebir strekt zich tot in de woestijn Sahara uit. 

 De opheffing van den bodem der woestijn ging dus wellicht nog in 

 den Romeinschen tijd voort. 



De geologie wijst , zooals bekend is , op veranderingen , in deze ver- 

 deeling van land en zee in Noord-Europa sedert den diluviaaltijd 

 voorgevallen, zooals de losscheuring van Frankrijk (de doorbraak van 

 den Pas-de-Calais), den voormaligen samenhang van de Oost- en de Witte 

 zee , die Scandinavië tot een eiland maakte , den voormaligen samen- 

 hang van de Oost- en de Noordzee over Noord-Duitschland , Denemarken 

 en ons vaderland heen. Ook hiervan schijnen donkere sagen in oude 

 tijden bewaard te zijn gebleven. Ieder kent het verhaal van den Cim- 

 brischen vloed (die intusschen evenals de zoogenaamde zondvloed 

 slechts het compendium schijnt te zijn van eene menigte voorhistori- 

 sche vloeden, wier uitwerkselen men alle aan éénen enkelen vloed 

 toeschreef). Welnu, het zal elk in het oog zijn gevallen, dat byna al 

 onze oude Nederlandsche schrijvers dien vloed in verband brengen met 

 eene onderstelde doorbraak van den Pas-de-Calais. Zou dit niet er op 

 wijzen, dat het feit van die doorbraak lang als duistere sage bij het 

 volk was blijven voortleven? Ook bestaan, er sagen van eene vroegere 

 verbinding van de Oost- en de Noordzee in het zuidelijk deel van Slees- 

 wijk (cATEAü-CALLEViLLE , "Tableau de la mer Baltique" , T. I , p. 27) ; 

 zoo deze sagen op waarheid berusten, zouden zij ons dan niet wijzen 

 op het laatste overblijfsel der zee, die eens een groot deel van Noord- 

 Duitschland , Denemarken en ons vaderland bedekte ? Wat den voor- 

 maligen samenhang van Oost- en Witte zee aangaat, zoo is het op- 

 merkelijk , dat alle oude Latijnsche schrijvers Scandinavië als een eiland 

 voorstellen. Zoo was het bekende Thule van Pytheas (waarmede onge- 

 twijfeld een deel van Noorwegen bedoeld is) een eiland. Zie ook pom- 

 PONius MELA (Lib. III, c. 6,9; plinius Lib. IV, c. 1, 3, 14, 16; 

 TACiTus, Germ. , c. 1, 44, 45). Ook ptolemaeus deelde dit gevoelen. 

 Nog in de 15<ie eeuw noemt aeneas sylvius het koninkrijk Zweden 

 een land, dat rondom door de zee omspoeld wordt. Het is boven allen 

 twijfel verheven, dat Scandinavië niet slechts in de vijftiende eeuw, 



