230 DE OMSTREKEN VAN ALKMAAR. 



hoe ? en het staat voor allen open ! Geeft de eigenaar zijn schoonste be- 

 zitting tot een vrije wandelplaats aan zijn landgenooten ? Zouden zij, 

 die den eigendom willen afschaffen , ook zoo handelen , indien het bosch 

 hun eigendom ware? 



Langs een bogtig voetpad bereiken wij eene hoogte , met dennen be- 

 plant en met heide begroeid , een heuvel met een zeer breeden top , 

 waar de overlevering wil dat willebeord het Christendom zou gepre- 

 dikt hebben. Die heuvel heet nog de preekstoel, en is werkelijk uit- 

 muntend gelegen voor een bergredenaar. Met de komst der eerste chris- 

 tenpredikers begon voor Nederland een nieuw historisch tijdperk. De 

 magt en invloed der Saksers zouden weldra worden gefnuikt , en plaats 

 maken voor het rijk van karel den grooten. Godsdienst , zeden en ge- 

 woonten zouden eene geheele omkeering ondergaan, en het schijnt dat 

 velen van de aanzienlijksten des lands toen vurig naar die omkeering 

 haakten. Zij worden met name genoemd in het testament van willebrord , 

 dat nog is bewaard gebleven : rothtng en heribald , angilbald , hen- 

 Ric, engelbert , en ook eene vrouw, berethinda, "Deo sacrata fe- 

 mina". Zij baanden den weg voor de leer, op wier beginselen nog 

 tegenwoordig onze geheele maatschappelijke orde , onze beschaving en 

 onze zeden berusten. Zal dat alles duurzaam blijven bestaan? Het 

 oude bosch antwoordt niet op die vraag; alleen het zacht suizen 

 der dennen herinnert ons aan al de raadselen der wereld, en de raad- 

 selen van ons bestaan. 



Wij gaan voorbij het vriendelijke witte landhuis en naderen de kerk 

 van Heilo en den beroemden Willebrordsput. Ongetwijfeld is aldaar in 

 den voorchristelyken tyd een heiligdom geweest, een tempelhut met 

 een gewijde bron. De overlevering gewaagt ook van een heilige 

 bron te Oesdom bij Heilo, de Eunksputte genoemd, waar later eene 

 kapel ter eere van maria is gesticht , tot aandenken aan het be- 

 kende wonder van willebrord. In dien naam Eunksputte ligt eene 

 herinnering aan het Angelsaksisch run, "raadpleging der geheimzin- 

 nige magten." Naar alle waarschijnlijkheid is door de geestelijke kro- 

 nijkschrijvers het mirakel van willebrord uitgevonden om de herin- 

 nering aan de voorvaderlijke runen uit te dooven. 



Het geloof aan wonderen, hoe ongerijmd ook, is een bewijs van de 

 eeuwige waarheid, dat de mensch "van brood alleen niet leven kan." 

 Godsdienst , hoe kinderlijk , hoe gebrekkig dikwijls , is de oudste oor- 

 konde van den adel des menschen. Het geloof aan iets hoogers — kan 



