DE OMSTREKEN VAN ALKMAAR. 231 



zicli uiten in kunst , in wetenschap , — in menschenliefde , — maar 

 godsdienst is daarvan de eerste, de naïefste uiting. Wie eene gods- 

 dienst , welke ook , veracht , wie godsdienst geheel wil oplossen in het 

 dagelijksch leven , die kent den mensch niet. 



Diep omlaag zien wij in den put zware zerken van rooden zandsteen : 

 het is alsof zij nog flaauwe sporen van opschriften dragen. Een dood- 

 kist van denzelfden steen staat niet ver van den put en dient voor 

 waterbak. Nog rftaat die pat bg het landvolk in hooge eer. Al 

 gelooft het ook misschien aan de wonderdadige lafenis van wille- 

 BRORD niet meer, het gelooft wel degelijk aan een wonderdadige wer- 

 king van het water, en dat geloof is natuurlijk: zonder geloof kan de 

 mensch niet leven — zij het dan in een bron of in een geneesheer of 

 in zich' zelven. Gelijk de stemmen der Angelsaksers nog spreken 

 in tallooze Nederlandsche woorden , zoo omzweeft hun runengefluister 

 nog deze plaats en leeft in het gemoed der bewoners. 



Het schel gekrijsch van den spoorwagen roept ons uit onze om- 

 zwerving in oude dagen terug in het tegenwoordige ; en wij hervat- 

 ten onze taak om in de liefelijke plantenwereld het verledene aan het 

 tegenwoordige te verbinden. 



Behalve op den "Preekstoel" vindt men in het Heilosche bosch zeer 

 weinig heide. Op de Hollandsche binnenduinen komen de heideplanten 

 {Calluna vulgaris en Erica Tetralix) slechts hier en daar verspreid 

 (sporadisch) of in kleine troepjes voor, gelijk te Zilk bij Vogelenzang 

 en bij Hillegom en Wassenaar. Heide wil een niet al te lossen 

 ondergrond; van daar kan men, waar zij veel voorkomt, een niet 

 zeer diep liggenden diluvialen bodem veronderstellen. Een andere 

 te Heilo sporadisch groeijende plant, die in de diluviale heidevelden 

 niet zeldzaam voorkomt , is de Gaspeldoorn ( Ulex europaeus) , met zijn 

 talrijke stekelachtige bladen en groote gele vlinderbloemen. Op de 

 Hollandsche duinen is deze struik zeldzaam; bij de kom der waterlei- 

 ding op Leiduin aangeplant, wil hij zelfs niet goed tieren en sterft 

 gedurig af. De verschillende plantengeslachten en soorten hebben ook 

 haar verschillend gebied, waarbuiten zij slechts bij afdwaling voorko- 

 men. Ook de planten, die gewoonlijk alleen op bouwlanden onder 

 de gekweekte gewassen voorkomen , en daarbuiten zelden , gelijk de 

 blaauwe korenbloem [Centaurea Cyanus) , de rozenroodc bolderik (^^ros- 

 temma Githago) , de gele vokclaar {Chrysanthemum scgetum) , bewijzen 

 daardoor dat zij hier niet bepaald tehuis behooren, maar zich angstig 



