DE OMSTREKEN VAN ALKMAAR. 237 



Die dikke moszoden dragen veel bij tot den aangenaam doffen geur , 

 die een duinbosch in den herfst eigen is. Vooral sommige levermossen , 

 waarvan Lopliocolea hidentata met hare doorschijnende, onder het mi- 

 kroskoop als uit kantwerk gevormde blaadjes , verspreiden een zach- 

 ten rozengeur, die, vermengd met den opstijgenden damp des bodems, 

 ons zoo wel te moede doet zijn in het heiligdom der natuur. 



De studie der mossen is zoo rijk, zoo boeijend door de tallooze, 

 altijd bevallige vormen, die zij ons te zien geeft, dat zij niet alleen 

 een menschenleven kan bezig houden , maar hem , die eenmaal haar 

 vertrouwde vriend geworden is , naar niets anders doet verlangen. 

 De kalmte en de vrede , die de wetenschap op die wijze aan het ge- 

 moed kan geven, zijn nog te weinig gekend. 



Op den ongelijken bodem vullen tusschen dorre en halfvergane bla- 

 den , talrijke boschplanten de ledige ruimte onder het hout. Daar groeit 

 onze oude vriendin de adelaarsvaren , en aan de kanten der slooten hier 

 en daar het nog bevalliger, als met een fijne schaar uitgeknipte en 

 ons niet minder welkome var en wij f ke {Asplenium Filix femina). Daar 

 groeit op enkele plaatsen ook de boschbes ( Vaccinium MyrtiUus) , ons 

 uit de Geldersche bosschen zoo bekend. De boschbes met hare wit- 

 achtige klokjes en blaauwe bessen en het varenwijf ke, heb ik, evenmin 

 als de hulst, elders in Kennemerl^nd kunnen vinden. Ook het blaauwe 

 klokje {Campanula rotundifoUa) , dat hier overal langs de wegen groeit, 

 komt aan den Haarlemschen duinzoom slechts sporadisch voor. 



De hulst , de wegedoorn , de boschbes , het varenwijf ke en de cam- 

 panula zijn dus planten, die het Berger Bosch van de overige bos- 

 schen van Kennemerland onderscheiden. Zij zijn talrijk op de diluviale 

 gronden en ontbreken nagenoeg op de alluviale van het westen onzes 

 lands. Zouden zij hier niet tot ons zeggen : Op deze plaats ligt , niet 

 diep onder de oppervlakte , een harde grindbodem , dezelfde , die in 

 Gelderland heuvels vormt en zich westwaarts onder de zee uitstrekt, 

 dezelfde die het aanslibsel , Holland genoemd , onbezweken draagt en 

 ondersteunt , die de eilanden der Noordzee heeft behouden , die op dit 

 punt welligt , door zijne hoogere ligging dan elders , een bolwerk tegen 

 de zee vormt. De geoloog moge beslissen of de taal der planten 

 waarheid behelst. Straks vernemen wij welligt nog andere stemmen. 



Een oude kennis van den duinzoom is hier de kurkicp {(Umus 

 suherosa) , die zich van den gewonen iep vooral onderscheidt door 

 een sierlijk gespleten dikke laag kurk rondom de jongere takken. 



