DE OMSTREKEN VAN ALKMAAR. 239 



Langs een schaduwrijke laan liggen de nette huizen tusschen vrien- 

 delijke tuinen op eenigen afstand van elkander, omringd door rozen 

 en kamperfoelie , door heggen en vruchtboomen. Nergens de geblaauw- 

 selde popels , de lompe dakgevaarten , de nijdige honden , de schrale , 

 winderige erven en eindelooze slooten van Westfriesland. Het is als zijn 

 we op de Veluwe, of liever in een van die vriendelijke dorpjes van 

 Yorkshire , waar de rook der fabrieken nog niet als een vloek den hemel 

 verduistert en de lieve zon , nog niet , zooals in de hoofdzetels der be- 

 schaving, als een akelige koperroode schijf over den vooruitgang des 

 menschdoms treurt. Het is als rust deze plaats op klassieker bodem 

 dan gindsche polderdorpen. 



Bergen draagt nog altijd den naam , die in de oudste oorkonden van 

 ons land, in de 9^ en 10*^ eeuwen wordt vermeld: nu eens als Bergum, 

 dan als Berga, Bergan en Berghe. 



Ongetwijfeld zinspeelt die naam op de hooge duinen achter het dorp , 

 die , van verre gezien , door hun blinkend witte kleur op kleine snceuw- 

 bergen gelijken en zoo schilderachtig omhoog rijzen achter het donkere 

 boscb. Ik ken geen duingroep, die op zulk een groeten afstand zigt- 

 baar is als die van Bergen en Schoorl. Vooral wanneer men van Hoorn 

 of Medemblik komende, niet dan lage landstreken rondom zich ziet, 

 maken hunne witte koppen werkelijk een majestueuzen indruk. Zeker 

 hebben zg onzen uit het Oosten komende voorvaderen vriendelijk toe- 

 gelagchen als eene herinnering aan het verre Vaderland. — Allecmere , 

 (overal meer!) riepen zij wanhopig op gindsche vlakte. Bergen! Ber- 

 gen ! was hun vreugdekreet , toen zij de witte toppen aanschouwden : 

 "Wij hebben ons vaderland weer gevonden: Hier is Kinhem, de ge- 

 schikte woonplaats!" 



In de kom van het dorp staat een bouwval , — geen wanklank in 

 de idylle , — maar een ernstige stem uit het voorleden , een beeld des 

 doods , door groen en bloemen omringd , — geen kasteel , dat , gelijk 

 zoovele kasteelen , aan verval van krachten is bezweken ; maar eene 

 kerk , wier grootste helft door geweld is geschonden en slechts holle , 

 verbrokkelde muren vertoont. Hier is de mensch werkzaam geweest 

 als vernieler bij uitnemendheid. Hier werd de vermaarde slag van 

 Bergen den 19en September 1799 ten voordeele der Gallo-Bataven be- 

 slist ; hier in deze kerk was de laatste wijkplaats der Russen , waar 

 zij zich met wanhopende woede hebben verdedigd. 



Nog zijn de merkwaardige dagen van 1799 hier bij oud en jong in diep 



