EEN LEIDSCH HOOGLEERAAR EN EEN ENKHÜIZER NATUURKUNDIGE ENZ. 243 



naar een twist in de helft der voorgaande eeuw tusschen een oud 

 schepen van Enkhuizen meindert semeijns , en den Leidschcn Hoog- 

 leeraar JOHAN LULOFS ; een twist , die reeds lang vergeten was , met al 

 hetgeen daarover in dien tijd is uitgegeven. Men zal hier echter noch 

 die literatuur, noch de argumenten voor en tegen vinden: maar slechts 

 ter wille van het buitengewone , eene korte schets van de vernuftige 

 wijze, waarop door semeijns eenige vraagstukken schijnbaar wer- 

 den opgelost, die zeker niet tot de eenvoudigste der natuurkunde 

 behooren. 



Deze geheele twist draagt ten volle het karakter van dien tijd. Van 

 de lange , dikwerf afdwalende en onjuiste redeneringen , — van het minder 

 gepaste, voor ons althans min of meer aanstootelijke , invoeren van 

 godsdienstige beschouwingen , — kunnen hier geen voorbeelden gegeven 

 worden. Alleen wil ik, om dit karakter te doen uitkomen, en tevens 

 de punten aan te geven die semeijns behandelde, den titel van zijn 

 voornaamste boekje afschrijven. 



Het Nieuw ontdekte Magneetische Systema^ Rakende den loop van den 

 Aardkloot op zijn Jaarlijkschen wegh , ivaardoor zeer klaar word beweezen , 

 hoe ongerijmd het is, dat men de Zon als het ivare Middelpunt of den As 

 der Weereld aanmerkt; wat wanorder en moeijelijke reekeninge daar uit 

 ontstaat; daar men in tegendeel met de Zon buiten-middelpuntig , en het 

 Middelpunt van den Loopkring der Aarde voor het ware Deelpunt aan te 

 neemen op een duidelijke en zeekere manier veele schijnstrïjdigheeden , welke 

 ons voorkomen , zoo wel in sommige verschijnselen op den Aardkloot , als in 

 den Hemel-loop worden opgelost en weggenomen. 



Alles op een ivonderbaare manier ontdekt bij het naspeuren van eenige 

 zakelijkheden , dienende ter beantwoording e van sommige zwarigheden , inge- 

 hragt tegens het uitgevonden geheim van den Autheiir^ om de Miswijzingen 

 der Compassen ten allen tijden over den geheelen Aardbodem te bereekenen 

 en aan te toonen. 



Alles ontdekt en uitgevonden na een arbeid van 45 Jaaren door mt. semeijns , 

 oud scheepen der stad Enkhuizen. Nog is hier agter bij gevoegt een ver' 

 deediging tegens de ongehoorde behandeling van den Wel-Edelen Hoogge- 

 leerden Heer J. lulofs, Professor op 's Lands Hooge Schoole te Leiden. 

 Wordende te dier gelegenheid het geheele Magneetische Systema omtrent 

 het bereekenen der Miswijzinge van de Compassen, over den geheelen Aard- 

 bodem in helder dagligt gesteltj en door een meenigte voorbeelden door den 

 Autheur bewerkt en aangetoont , in prcesentie van neutrale en kundige Per- 



16* 



