254 DE EERSTE DUITSCHE ONTDEKKINGSTOCHT. 



magnetische variatie, over ebbe en vloed gedaan en in 't bijzonder 

 een geographische uitstap ondernomen en daarbij de ontdekking ge- 

 maakt , dat het Koning-Willem-eiland niet , zoo als eene vroegere Zweed- 

 sche expeditie had aangenomen, een schiereiland, maar een westelijk 

 eiland was, zoo als Scoresby het reeds lang te voren had gekend; 

 verder dat het zoogenaamde Noordoostland ook eene andere geographi- 

 sche ligging in zijne zuidelijke deelen heeft, dan men tot hiertoe had 

 aangenomen, dat de zoogenaamde Duitsche Bocht dieper landwaarts 

 gaat , en dat ten oosten van kaap Torell nog andere vooruitspringende 

 kapen bestaan. 



Nadat het schip veel van het ijs geleden had, een anker stok in het 

 ijs verloren was en sedert den 18'^^'» September, toen men voor het 

 eerst weder sterren zag blinken, veel jong ijs zich gedurende den nacht 

 rondom het schip en in de straat vormde , werd het wachten op het 

 onzichtbaar gebleven Grillis-land opgegeven, de koers noordwaarts ge- 

 zet en nu op 17" oosterlengte een laatste aanval naar het noorden 

 ondernomen. 



Den 13^^" September 's avonds om 8 uur kwamen zy op de hoogste 

 breedte , die , zoover bekend is , ooit met een zeilschip bereikt is , op 

 81° 5' noorderbreedte en 16° 39' oosterlengte. Toen wendden zij, omdat 

 het ijs, ofschoon niet in de onmiddellijke nabijheid, evenwel door een 

 aankomend onweer opgejaagd, op hen toezette en in het noorden 

 de heldere ijskorst aan een verder voortgaan geen gelukkig gevolg 

 voorspelde. Den 15^^" September 's middags was het schip weder op 80° 

 16' noorderbreedte en 13" 37' oosterlengte, den 16'^^^, nadat ook wes- 

 telijk het ijs geen verder voortgaan toeliet, op 80° 14' noorderbreedte 

 en 6** 37 ' oosterlengte , en nu ging het naar het zuiden, totdat de Groen- 

 land den 30^*^" September gelukkig de haven van Bergen binnenzeilde. 



Ofschoon deze reis volstrekt niet het doel bereikt heeft, dat men 

 zich daarvan had voorgesteld, is zij toch hoogst belangrijk te 

 achten wegens de vele en hoogst gewichtige hydrographische en me- 

 teorologische waarnemingen , die met bijzondere nauwgezetheid en vlijt 

 op dezen tocht zgn verzameld, en die over de gesteldheid van den 

 zeebodem , den loop der stroomen en de temperatuur van de zee in 

 die streken een verrassend licht verbreiden. 



Dr. A. T. KEITSMA. 



Naar a. PETERMANNs MiUheilungen üher wichtige netie "Erjor- 

 schungen auj dem Gesammtgehiete der Oeographie 1869 hl, 20^ enz. 



