DE OMSTREKEN VAN ALKMAAR. 255 



Zandvoort geheel ontbreekt, en wier aanwezigheid een uitmuntend 

 kenmerk is van den plantengroei aan de uitmondingen dur rivieren. 



Aan de buitenzijde groeit in groote menigte eene soort van zee-melde 

 met dikke , wit-poederachtige , getande blaadjes {Atriplex crassifolia) , 

 een zeldzame inlandsche plant. Voorts de soorten van het kleine spurrie- 

 achtige zeezandkruid (Lepigonum salinum en L. marginatum) , de zee- 

 ganzevoet {Schoheria maritima) , de zeealsem {Artemisia maritima) , de zee- 

 weegbree {Plantago maritima) , planten , die gewoonlijk langs kleiachtige 

 stranden groeijen en bij Zandvoort niet voorkomen. 



Een lange , eentoonige dijk ; aan de eene zijde de zee , aan de andere 

 lage weilanden ; achter ons de groene duinen van Sehoorl , die door de 

 tegenstelling met de vlakte een waar gebergte schijnen; vóór ons het 

 torentje en de huisjes van Petten en het groote, herbergzame dak van 

 het Gemeenelandshuis van de Hondsbossche. Daar achter weder een 

 duingroep , lager en smaller dan die welke wij verlaten hebben. 



Het kleine dorp Petten draagt alleen den naam van het belangrijke 

 zeedorp , welligt eenmaal als Portus Epatiacus de voorhaven der koop- 

 stad Vronen , waar willebeord de vijfde christenkerk in Nederland 

 vestigde. (Zonderling dat in ons land het licht des christendoms in 

 het Westen opging!). Het oude Petten lag veel verder westwaarts , en 

 is waarschijnlijk meer dan eens oostwaarts verplaatst, tot het eindelyk 

 achter den tegenwoordigen zeedijk eene veilige plaats gevonden heeft. 

 De naam Petten is niet minder oud dan die der dorpen, die wij 

 verlaten hebben. In de oudste oorkonden is het vermeld als Padhem, 

 welke naam "moerassige, modderige plaats" beteekent. Pette en Putte 

 beteekent een kuil , een diepte of lage grond ; en het latere Pettenhem , 

 Pethem , Putthem, kan dus evenals Putten na aan Padhem verwant zijn. 

 Petten bestond voorheen uit twee gedeelten ; het eene lag in de Zijp 

 ten noorden , het andere ten zuiden , in de Hondsbossche , naar de zijde 

 van Kamp. Nog tegenwoordig kan men de ligging dier gedeelten onder- 

 scheiden. Juist tusschen die beide gedeelten lag mijns inziens de breede 

 uitmonding van den rivierarm , waarvan ik reeds meermalen heb ge- 

 waagd. Daardoor is dan ook de ligging van Petten in twee gedeelten 

 zeer goed verklaarbaar. 



De duinen benoorden Petten zijn van later dagteekening. In zeer 

 ouden tijd hebben daar zeker meer westwaarts duinen gelegen , doch 

 in de 15e eeuw was er nog een breed en vlak strand, waarover de 

 zee heenspoelde tot ver oostwaarts van den Zijpschen Dijk. Door het 



