IETS OVER HET KOODE GUACHTWATER TE AMSTERDAM, 259 



delijk tot in 't Rokin de roode kleur, zij 't ook in mindere mate, zicht- 

 baar werd. Men kon duidelijk zien, hoe het paarsroode water uit de 

 Prinsen-, Keizers- en eindelijk ook uit de Heerengrachten zich in het 

 nog relatief zuivere Amstelwater verspreidde en tot het hierboven ge- 

 melde in 't oog loopende verschil aanleiding gaf. Dit gaf ons gi*ond 

 tot het vermoeden, dat de kleuring niet van buiten af was aangebracht , 

 maar zich spontaan in onze grachten ontwikkeld en van daar van lie- 

 verlede verder uitgebreid had. 



Merkwaardig was 't, dat vele dagen vóór de roodkleuring een meer 

 dan gewone stank uit het grachtwater oprees , die het verblijf in de 

 hoofdstad verre van aangenaam maakte. De oorzaak van dezen stank 

 was ongetwijfeld vooral te wijten aan de ontwikkeling van zwavelwa- 

 terstofgas , doch wij konden daaraan niet alleen de treurige gewaar- 

 wording onzer reukzenuwen toeschrijven , vooreerst niet om de specifieke 

 eigenaardigheid der zich verspreidende geuren , die — naast zwavelwa- 

 terstof — nog aan andere zich ontwikkelende gasvormige lichamen de- 

 den denken, èn ten andere om de betrekkelijk weinig zichtbare inwerking 

 daarvan op de meestal nog met loodwit geverfde Amsterdamsche huizen , 

 die er, enkelen uitgezonderd, niet buitengewoon van schenen te lijden. 



Het is ook niet te ontkennen , dat het optreden der roode kleuring 

 schier parallel ging met het verdwijnen van gemelden stank. Op en- 

 kele plekken moge dit misschien minder merkbaar zijn geweest , over 

 't algemeen waren de Amsterdammers het daarover eens , dat sinds 

 de roode kleuring in de grachten was ontstaan , ook hare walgelijke 

 uitwasemingen verminderd waren. 



Reeds herhaaldelijk hadden we , sedert het verschijnen der roode kleur , 

 ons rekenschap willen geven van de daartoe aanleiding gevende oor- 

 zaak , zonder dat het ons , die , door onze gewone bezigheden afgeleid , 

 slechts in de gelegenheid waren weinige vrije uren aan dit onderzoek 

 te wijden , gelukt was tot klaarheid te geraken. 



Ofschoon het scheikundig onderzoek van verschillende monsters van het 

 roode water er niet veel toe heeft bijgedragen, om rechtstreeks over het ont- 

 staan der kleuring licht te verspreiden en de samenstelling van het water 

 weinig verschilpunten met die van het gewone grachtwater onzer stad 

 opleverde , wenschen wij toch de voornaamste reactiën met weinige 

 woorden te vermelden. 



Het versch geschepte water was althans nog in de eerste dagen van 

 het rood worden der grachten zeer rijk aan zwavelwaterstofgas. De 



18* 



