266 IETS OVER HET ROODE GRACHTWATER TE AMSTERDAM. 



niurn gevormde opening, en van dien oogenblik af is de inhoud van 

 het oögonium in eene spore veranderd , die geschikt is , om — na van de 

 plant , waarop zij ontstaan is , te zijn vrygeraakt , — zich tot eene nieuwe 

 dergelijke plant te ontwikkelen. 



Van waar intusschen, zoo vraagt ge wellicht, komt dan dat be- 

 vruchtende antheridium? Dit nu is niets anders dan eene in vorm 

 veranderde zwermspore van de tweede soort. Vóór dat het oögonium 

 geheel rijp was, om door den inhoud van een antheridium bevrucht 

 te worden, werden in zekere cellen van hetzelfde individu of van 

 andere gelijksoortige individu's zwermsporen gevormd, welke men, 

 wegens hare latere bestemming, androsporen (mannelijke sporen) heeft 

 genoemd. Nadat deze een tijd lang hebben rondgezwermd , veranderen 

 zij van gedaante en komen in dien vorm in aanraking met het oögo- 

 nium; met andere woorden, dan zijn zij het, die wij hierboven als 

 antheridiën hebben leeren kennen. 



Na deze korte doch noodzakelijke uitwijding, keeren wij tot onze 

 roode lichaampjes , onze ''zwermsporen" terug. Er was dikwerf niet 

 meer dan een half, hoogstens een geheel uur toe noodig om hun 

 levensloop te vervolgen. Bij voortgezette beschouwing van hetzelfde 

 roode lichaam , waarbij herhaalde bewegingen van de micrometer- 

 schroef en verplaatsing van het object-glaasje noodig waren, kon 

 men eindelijk , onder gestadig vochtig houden van hunne ligplaats , 

 een oogenblik opmerken , waarin zij zich rustiger gedroegen , als ge- 

 raakten zij afgemat van hunne pijlsnelle (trouwens door het mikro- 

 skoop zoo zeer vergroote) bewegingen. De rechtvooruitgaande of nu 

 soms achterwaartsche bewegingen begonnen te veranderen in min 

 of meer cirkelvormige; en ten laatste volgde er dan absolute rust. 

 Hierbij werden de trilharen , waarschijnlijk tengevolge eener samen- 

 trekking van den rand, waarop zij bevestigd waren, van hunne ach- 

 terwaartsche buiging in eene dwarse , loodrecht op de lengte-as van het 

 lichaam gerichte lijn vcreenigd, zoodat zij nu meer als eene rij rechte 

 pieken het snavelgedeelte begrensden. Zij deden zich hierbij korter voor 

 dan vroeger en bewogen zich in den regel niet meer. Eindelijk zelfs waren 

 zij of geheel of bijna geheel verdwenen. Dit laatste werd dikwerf opgevolgd 

 door het ontstaan van een zeer fijn doorschijnend bol-segmentje ter- 

 zelfder plaatse , terwijl ook enkele malen tegelijk onder den bodem van het 

 kruikvormige lichaam een dergelijke maar iets grootere blaasvormige 

 uitzetting werd waargenomen. Een ander maal — en dit was zeker hoogst 



