VUURSPUWENDE BERGEN EN HEETE 



BRONNEN. 



DOOR 



Dr. T. C. WINKLER. 



De groote uitbarsting van den Vesuvius in de eerste helft yan dit jaar , 

 die van den Merapi omstreeks den zelfden tijd , en die van den Hekla ook 

 in die zelfde dagen , schenen aan te toonen dat het vuur 't welk in de 

 aarde is , op ver van elkander gelegen plaatsen zijn werking ter zelf der 

 tijd vertoonde , en gaven zeker wel aanleiding tot het denkbeeld dat 

 die drie uitbarstingen gevolgen waren van een enkele algemeene oor- 

 zaak , dat zij slechts uitingen waren van een enkele kracht op verschil- 

 lende plaatsen. Die oorzaak , die kracht wordt door velen gezocht in een 

 vurige kern , die onze aardbol zou bezitten , in een zoogenoemd c e n- 

 tr aal vuur. Volgens hen die aan zulk een vurige kern gelooven , zou- 

 den de vuurspuwende bergen niets anders zijn dan openingen in de korst 

 der aarde , waaruit bij tusschenpoozen stoffen geworpen worden , die uit 

 het binnenste der aarde afkomstig zijn , en die gloeiend en gesmolten zijn 

 omdat het binnenste der aarde gloeiend en gesmolten is. Wij willen in 

 dit opstel zien of dat denkbeeld van een centraalvuur houdbaar is bij 

 den tegenwoordigen stand der wetenschap. Evenwel is het geenszins ons 

 plan hier een volledige verhandeling te schrijven tegen de hypothese van de 

 zoogenoemde plutonisten, wij zullen geenszins trachten de vele bewij- 

 zen te weerleggen die zij meenen te vinden voor het bestaan van het cen- 

 traalvuur — zooals het toenemen van de warmte in de aarde naarmate 

 men dieper komt in boorgaten en mijnen , het smelten van het bergijs 

 aan zijn onderste oppervlakte ; de warmte van het zeewater in groote 



19 



