298 VUURSPUWENDE BERGEN EN HEETE BRONNEN. 



lava vult nu den krater zoo volkomen dat zij gedurende een oogenblik 

 zelfs als een opgezwollen deeg over den kraterrand heen hangt, totdat 

 zij eindelijk met een donderend geraas en gesis overloopt en naar be- 

 neden vloeit. 



Ondertusschen zijn er op vele plaatsen nieuwe kleine kraters ont- 

 staan , die allen stoffen uitwerpen. Niet zelden ook ontstaat er aan 

 den voet van den kraterkegel een groote spleet , en ook daaruit stroomt 

 de gloeiende vloeistof, ja door de drukking van de bovenliggende massa 

 in de kraterholte spuit zij zelfs in 't eerst op , als een fontein. Breeder 

 en dikker wordende stroomt en rolt de lava nu naar beneden, langs 

 de hellingen van den berg, naar de vlakte aan zijn voet. Als die stof- 

 fen nu den krater verlaten hebben , vinden anderen een uitweg. Veer- 

 krachtige dampen zijn 't, die nu opstijgen, dampen en gassen, met 

 asch en stof vermengd , en , aschwolken medesleepende , dwarrelen zij 

 opwaarts , en nemen hoog in de lucht den boomvorm aan , waarvan 

 reeds Plinius spreekt. Die majestueuse , ontzaglijke rook- en aschboom 

 is de treurige slotdecoratie van het geheele schouwspel: van onheil 

 zwanger breidt hij zijn kruin uit over den berg en zijn omtrek , en 

 als hij eindelijk nederdaalt , bedekt hij alles voor eeuwig met zijn som- 

 ber loof. Onder lagen asch en slijk van 30 meter dikte liggen Hercu- 

 laneum en Pompeji begraven. 



En als eindelijk het daglicht weer schijnt en volgt op den vuur- 

 gloed die het nachtelijke tooneel spookachtig verlichtte , dan vertoont 

 zich het beeld der verwoesting in zijn grootste verschrikkelijkheid. Al- 

 les in 't rond is met asch bedekt. Op den berg en aan zijn voet lig- 

 gen de duizend en nogmaals duizend brokken van de steenen die uit 

 den krater zijn geworpen. Tusschen steenoevers liggende of in een 

 zelfgevormd bed vloeiende , verandert nu de heete , gloeiende , rookende, 

 zelfs vlammende lavastroom tot een taaie massa , die eindelijk door haar 

 stollen niet meer over de vlakker wordende streken kan heenvloeien, 

 en moet blijven liggen. Alles in het rond is een troostelooze woestijn; 

 het groene plantenkleed ontbreekt ; de geblakerde boomstammen steken 

 hun zwarte, met asch bestovene takken bladerloos in de donkere lucht 

 op , en het dierlijke leven is hier reeds lang opgehouden , ja in de 

 gloeiende asch heeft het zelfs geen spoor van zijn bestaan achter- 

 gelaten. 



Zoo is in korte , vluchtige trekken het verschijnsel dat men een vul- 



