VUURSPUWENDE BERGEN EN IIEETK BRONNEN. 303 



massa's ontstonden, wist men niet precies , maar men vond er toch 

 iets op. Er is namelijk een natunrkracht die wel gedeeltelijk reeds 

 aan de Ouden bekend was, maar welker geweldige uitwerkselen eerst 

 in het begin van de vorige eeuw de opmerkzaamheid van den mensch 

 trokken , namelijk de spankracht van heete dampen , de stoom. De geleerde 

 voN HUMBOLDT, een groot voorstander van het geloof aan een vurige 

 kern der aarde , nam op zijne reizen waar dat er ontzaglijke massa's 

 verhitten waterdamp , met andere dampen en gassen vermengd , door 

 de vulkanen uit de aarde stroomen. Men verklaarde dien heeten damp 

 door te stellen dat het water 't welk uit de atmosfeer op den aard- 

 bodem valt, voor een groot gedeelte in de gesteenten van de aard- 

 korst dringt , dat het door de korst heen dringt , zoo in aanraking 

 komt met de gloeiende kern der aarde , en dat het daardoor in damp 

 wordt veranderd. De hitte van dien damp werd natuurlijk ontzettend 

 hoog , en zijn spankracht ten gevolge daarvan onmetelijk groot , 

 en derhalve was hy volkomen in staat om de vijf geografische mijlen 

 dikke korst plaatselijk op te heffen en to, doen barsten als een zeep- 

 bel. Door zulk een opheffen en openbarsten kreeg de gespannen damp 

 gelegenheid om te ontwijken , en daarop volgde dan weder een inzak- 

 ken van de opgehevene gedeelten , en die bewegingen veroorzaakten dat 

 de grond schudde en trilde , in één woord , de aardbeving. En als ten 

 gevolge van bijzondere omstandigheden , zooals het dringen van bijzon- 

 der groote watermassa's in de diepte , er zich buitengewoon groote 

 dampmassa's ontwikkelden , sleurden zij , met onmeetbaar geweld uit 

 de opene kloven en barsten van den opheöingskegel stroomende , ge- 

 deelten van de onderaardsche gesmoltene massa's mede naar buiten , 

 ongeveer op de zelfde wijs als waarop champanje of bier uit den hals 

 der flesch schuimt , als het gas , dat zich in die dranken heeft ontwik- 

 keld, naar buiten kan komen. En die zoo medegesleurde gloeiende 

 stoffen noemde men lava, en de waarneming leerde dat er met de 

 lava veelal heete dampen uit de kraters te voorschijn komen. 



Wordt vervolgd. 



