306 BIJDRAGEN TOT DE DIERLIJKE PSYCHOLOGIE. 



* 



zocht te brengen, door hem zijn notitieboek te geven , waarbij het dier 

 inderdaad met het potlood in het boek beproefde te teekenen , ofschoon 

 dan ook op zeer onhandige wijze. 



"Dit gebeurde in 1863. In het jaar 1864 was het nieuwe apenhuis 

 gereed; de chimpansee werd daarin gebracht en dus van zijnen eersten 

 oppasser gescheiden. Toen ik mij nu eens in 1865 in het apenhuis be- 

 vond , plaatste ik een mijner schetsboeken , waarin tot dusver zich al- 

 leen op de eerste bladzijden eenige schetsen uit Helgoland bevonden, 

 onder tegen de kooi van den chimpansee , doch , gelijk ik meende , 

 zóó, dat de aap het boek niet zien kon, ofschoon hij blijkbaar naar 

 mij gekeken had. Het boek was ook op gewone wijze met een 

 doorgestoken potlood gesloten. Toen ik het echter na eenigen tijd we- 

 der wilde opnemen , was het verdwenen. Onder de weinigen , die aan- 

 wezig waren, was er blijkbaar niemand die het had, en de oppasser 

 kwam dus op het denkbeeld of Molly ook de dief zijn kon. Toen hij 

 dit zeide , achtte ik het boek verloren , want de aap had zich in het 

 binnenste van zijn hok , waar hij sliep , teruggetrokken, en bewees reeds 

 daardoor, dat de oppasser waarschijnlijk juist geraden had. Werkelijk 

 nam deze dan ook, na de kooi geopend te hebben, den aap het boek 

 af, dat het dier met het potlood gewillig afgaf. Mijn eerste blik viel 

 op het bovenste gedeelte van den band , dat iets verbogen was ; toen 

 ik het boek opende, was ik dan ook op alles voorbereid, behalve op 

 hetgeen ik werkelijk zag. Aan geen der bladen met de schetsen uit 

 Helgoland was iets gebeurd, maar op het eerstvolgende blad had de 

 aap met het potlood, dat hij uitgetrokken en daardoor het boek ge- 

 opend had , juist in het midden iets geteekend ; wel is waar , niet an- 

 ders dan een wirwar van strepen , waaruit men niets maken kon , 

 maar dat toch niets meer en niets minder was dan hetgeen een kind 

 van zijn leeftijd en onder gelijke omstandigheden ook zoude tot stand 

 gebracht hebben. 



"Natuurlijk heb ik mij wel gewacht aan deze apenteekening iets toe 

 te voegen , dan eenige woorden ter verklaring van het geval , en ieder , 

 die haar ziet , kan niet nalaten , er zich lachend over te verwonderen. 

 Ik onthoud mij van alle gevolgtrekkingen uit deze volkomen ware ge- 

 schiedenis ; dat zij echter getuigt van eene groote mate van geheugen , 

 of wil men het liever herinneringsvermogen noemen , is onbetwistbaar." ^ 



HG. 



