308 MOSSEN, 



noch eenige der zoo algemeene heiplanten boeien het oog van den 

 waarnemer, of het moest zijn door hun uiterlijk, bar en woest als 

 de grond waarop ze groeien. 



Evenwel is er iets prettigs in een wintergezicht op de heide, iets 

 waarvan men zich zoo dadelijk geen verklaring geven kan, en dat op 

 een helderen winterdag, als geen sneeuw den bodem bedekt, onweer- 

 staanbaar boeit. Het zijn nog niet zoozeer de somtijds bijna onafzien- 

 bare heivlakten of heuvelenreeksen , die , juist door hunne eentoonig- 

 heid, dien indruk te weeg brengen; het zijn evenmin de rechtstandige 

 dennen met hun donker, ernstig groen of de zilverwitte berken die 

 het uitzicht begrenzen; ook in onze onmiddellijke nabijheid treft 

 ons iets levendigs , iets groens , afkomstig van die kleine moszoden , 

 die zoo schitterend afsteken tegen de grauwe kleur van het geheel. 



Hetzelfde treft ons wanneer wij het aangrenzend dennenbosch be- 

 treden en onzen weg nemen tusschen de hoog opgaande stammen, die 

 zich als zoo vele pilaren verheffen om het donker groene dak , dat ons 

 overwelft , te steunen. Weinig licht slechts dringt er door , maar dat 

 speelt met wonderlijke effecten op den met bruine naalden bedekten grond, 

 die zoo bijzonder glad is onder den voet, en weer treffen ons die 

 groene plantjes aan den voet der stammen, of tusschen de afgeval- 

 len naalden , en ze doen zich hier nog fraaier voor , waar ze een zoo 

 scherp contrast vormen met het bruin en donker groen van een den- 

 nenbosch. ■ 



Onwillekeurig voelt men zich aangetrokken om zulk een helder 

 groen plantje te bezien, en bij dat beschouwen bemerkt men al spoe- 

 dig dat die kleine zandbewoners die moeite overwaard zijn. 



Welk een ranke stengel , welke teere blaadjes , bijna doorschijnend , 

 netjes aan den stengel gerangschikt, en dan bij vele nog die fraaie 

 roode knopjes, aan haarfijne steeltjes gezeten — ze zijn prachtig om 

 aan te zien ! 



Al was het nu maar alleen daarom , zou men wenschen iets meer 

 van die plantjes te weten , en bedenkt men daarbij dat zij , hoe klein 

 ook , eene groote rol spelen in de huishouding der natuur , en dat de 

 eigenaardigheden van hun leven en voortbestaan ze van alle andere 

 gewassen onderscheiden , dan zal 't misschien niet onwelkom zijn , iets 

 meer in 't bizonder over de mossen te vernemen. 



Eene beschrijving van den uitwendigen vorm laten wij hier vooraf- 

 gaan; de figuren zullen den lezer in staat stellen die beschrijving te 



