312 MOSSEN. 



midden van het bekertje vindt men een staafje geplaatst , dat , als 't 

 ware een verlengsel van den steel vormend, van buiten eveneens 

 door den sporenzak bekleed wordt, en, vroeger aan bet dekseltje be- 

 vestigd, zich daarvan heeft los gemaakt en het midden der vrucht 

 blijft innemen, om in de meeste gevallen evenwel spoedig te ver- 

 droogen. De ruimte, die nu overblijft tusschen den wand der vrucht 

 en dit zuiltje (Fig. 5 2) , is geheel opgevuld met groenachtige losse 

 Fig. 5. korreltjes , van een rondachtige gedaante , die , door 



hunne lichtheid, zeer gemakkelijk uit het vruchtje 

 kunnen geraken , en zich heinde en ver verspreiden , 

 ^ vooral bij droog weder. 



Die fijne korreltjes of sporen zijn nu geschikt om 

 onder gunstige omstandigheden te ontkiemen en 

 nieuwe planten op te leveren , ofschoon dit niet het 

 eenige middel is , waardoor de mossen zich vermenigvuldigen ; de natuur , 

 die zoo rijk is aan verschillende middelen om het zelfde doel te berei- 

 ken , is ook hier niet achterwege gebleven , want bij de meeste mossen 

 worden tusschen de takken of wortelvezeltjes knolletjes gevonden, die 

 eveneens nieuwe planten kunnen opleveren, en juist aan die knol- 

 letjes is het gezellig voorkomen der meeste mossen toe te schrijven. 



Wanneer wij boven spraken van de ontkieming der sporen , was die 

 uitdrukking eigenlijk niet volkomen juist; immers ze vooronderstelt 

 het aanwezig zijn van eene kiem, d. i. een jong plantje als 't ware 

 in 't klein, dat de voornaamste deelen reeds gevormd bezit en zich 

 slechts verder heeft te ontwikkelen door vermeerdering van soortgelyke 

 deelen. 



Zulk een jong plantje vinden wij nu bijv. wel in tarwekorrels , 

 erwten , boonen , enz. maar volstrekt niet in de voortplantingskorrels 

 der mossen , die slechts bestaan uit een enkel blaasje , zonder eenige 

 daarin waarneembare afzonderlgke kiem. 



Van daar ook dat men ze niet met den naam van zaden bestem- 

 pelt, maar ze sporen noemt, en men heeft op dat verschil alle plan- 

 ten in twee groepen verdeeld , die men als Zaadplanten en Sporenplanten 

 onderscheidt. Behalve de mossen behooren tot de laatste afdeeling ook 

 nog de varens , wieren , zwammen , enz. 



Wijl aan de vorming der zaadkorrels by de hoogere planten altijd 

 een tgdperk vooraf gaat waarin de plant voorzien is van goed ge- 

 vormde bloemen, en de zaadkorrels dan ook niets anders dan voort- 



