314 MOSSEN. 



der zaadplanten , hoewel toch zekere overeenkomst niet te ontkennen valt. 



Laten wij in 't kort nagaan wat er bij het bloeien der mossen valt 

 op te merken. Vooraf echter een woord over de zaadplanten. 



Zooals bekend is, worden er in de bloemen der zaadplanten zekere doe- 

 len aangetroffen , die bestemd zijn de latere vrucht te vormen. Dat zijn 

 geenszins die deelen , kelk en bloemkroon, die door hunne gedaante of kleur 

 aan vele planten hare sierlijkheid geven, maar binnen die beschuttende 

 deelen vindt men kleinere , meestal minder in 't oog vallend , maar 

 van grootere beteekenis voor de vermenigvuldiging. Eenige , draadvor- 

 mig van gedaante , bezitten aan hun uiteinde een knopje , waarin een 

 fijn poeder , het stuifmeel , besloten is , en die daarom meeldraden ge- 

 noemd worden. Andere , meer fleschvormig van gedaante , nemen het 

 midden der bloemen in , zijn inwendig hol en bevatten in hun onderste , 

 wijder gedeelte kleine knopjes, de toekomstige zaadkorrels; die deelen 

 welke dus later in vruchten zullen veranderen, noemt men, naar hun- 

 nen vorm , stampers. Wanneer nu op zeker tijdstip de knopjes der 

 meeldraden openbersten , verstrooit zich het stuifmeel , en komt , door 

 den wind of door insekten verspreid, in aanraking met het kleverig 

 uiteinde der stampers, waarop zij door een honigachtig vocht worden 

 vastgehouden. Door invloed van dat vocht vormt zich uit iedere stuif- 

 meelkorrel een lange buis , die , door het halsvormig gedeelte van den 

 stamper naar beneden groeiend, eindelijk met een der zaadknopjes in 

 aanraking komt , door welke aanraking daarin een reeks van veran- 

 deringen geschiedt, die ten laatste daarmee eindigt, dat in het zaad- 

 knopje de kiem gevormd en het dus in een zaadkorrel veranderd 

 is. Het buitenbekleedsel van den stamper vej-andert eveneens tot het 

 omkleedend gedeelte der vrucht, die de zaadkorrels in zich bevat. In 

 overeenstemming met hetgeen bij de dieren wordt waargenomen, heeft 

 men ook bij de planten die deelen , welke de bevruchtende stof opleveren , 

 de meeldraden , de mannelijke , die welke bestemd z^'n om bevrucht te 

 worden en later de jonge organismen opleveren, de stampers, de vrou- 

 welijke voortplantingswerktuigen genoemd. Beide soorten van organen 

 kunnen in de zelfde bloem, of in verschillende bloemen van elkander 

 afgezonderd voorkomen, hetwelk de aanleiding gaf tot den naam van 

 tweeslachtige en eenslachtige bloemen. Bij planten met eenslachtige 

 bloemen kunnen de mannelijke en vrouwelijke bloemen aan den zelf- 

 den stengel voorkomen (Eenhuizige bloemen) of op verschillende plan- 

 ten geplaatst zijn (Tweehuizige bloemen). 



