MOSSEN. 31 7 



den steol verscheurd worden; die versclieuring is evenwel niet onre- 

 gelmatig, maar zoo dat het zich even boven de basis in tweeën deelt; 

 het onderste deel blijft rondom den voet van den steel als de scheede 

 achter , het bovenste wordt door den steel in de hoogte meegenomen , 

 en doet zich later als het dnnvliezige kapje voor , dat den top van 

 de vrucht bedekt. Het vrachtje zelf (het bovenste deel der vrucht- 

 cel) is , als de steel reeds zijn volkomen lengte bereikt heeft , op verre 

 na nog niet tot zijne volledige grootte gekomen, maar doet zich dan 

 nog slechts voor als een groen gekleurd aanhangsel , verborgen onder 

 het kapje , en waarin van binnen de verschillende deelen nog niet 

 van elkander afgezonderd zijn. Dit geschiedt eerst later, terwijl het 

 vrachtje in omvang toeneemt. 



Eerst bestaat het geheele vrachtje uit tamelijk gelijkvormige blaas- 

 jes of cellen , die als 't ware in lagen elkander omgeven ; de buitenste 

 lagen worden steviger en vormen den vruchtwand; iets meer naar 

 binnen liggen dunnere cellen die den sporenzak vormen , en in het 

 midden blijven cellen over die het zuiltje samenstellen (zie fig. 5). In 

 de ruimte , die tusschen het buitenbekleedsel en het zuiltje overblijft , 

 bevinden zich lossere cellen, die zich door verdeeling in meerdere 

 kleinere splitsen, en die verdeeling gaat zoo ver voort, tot zich ten 

 laatste in die cellen kleine korrels vormen , welke , doordien de celbe- 

 kleedsels grootendeels of geheel te niet gaan, ten laatste los in die 

 ruimte liggen en het geheele onderste deel der vracht opvullen. Die 

 korreltjes zijn dan de sporen , bestemd om later , als zg zich , rijp gewor- 

 den zijnde, door het openspringen der theca verstrooien, nieuwe plan- 

 ten op te leveren. 



Die sporen zijn zeer klein ; hunne gemiddelde grootte is ongeveer 3^^ mil- 

 limeter. Zij zijn dus voor het bloote oog afzonderlijk nagenoeg onzichtbaar. 



Uit dezen gang der bevruchting blijkt nu , dat er eene zekere over- 

 eenkomst met die bij de zichtbaar bloeiende planten bestaat ; maar , 

 zonder van andere voorname verschillen te spreken , kunnen wij het vol- 

 gende onderscheid opmerken. Wanneer wij , volgens uitwendigen vorm en 

 plaatsing , het archegonium met den stamper en de vrachtcel met een 

 zaadknopje vergelijken , dan zou , evenals bij de zaadplanten , het arche- 

 goniumbekleedsel in den vruchtwand, en de vruchtcel in eene s2iore 

 moeten veranderen , iets wat niet het geval is , zoo als boven bleek , daar 

 de wand van het archegonium de scheede en het kapje vormt , en de 

 vruchtcel in de vrucht verandert , die eerst later in zich de sporen vormt. 



