YUÜRSPUWENDE BERGEN EN HEETE 



BRONNEN. 



DOOB 



Dr. T. C. WINKLER. 



(Vervolg van bladz. 303). 



In het bovenstaande hebben wij dus vluchtig gezien hoe de geleer- 

 den, die aan het bestaan van een gloeiende kern der aarde gelooven , 

 eene verklaring geven van vulkaanuitbarstingen , aardbevingen , heete 

 bronnen, gasbronnen en vele andere natuurverschijnselen meer. Er zijn 

 evenwel ook natuuronderzookers die niet gelooven dat er een centraal- 

 vuur is , en die , weinig waarde hechtende aan hypothesen , steeds 

 trachten feiten te verzamelen , om op die feiten een theorie te bouwen , 

 in plaats van op onderstellingen. Hypothesen zijn te vergelijken bij 

 kogels , en feiten bij kantige steenen. Nu zijn kogels op zich zelf zeer 

 fraaie dingen , maar om er een muur van te bouwen , deugen zij niet. 

 Wie een muur zou willen opbouwen van kogels , zou zeker veel kalk 

 noodig hebben om dat gedaan te krijgen, en als hij zijn kogels kon 

 verruilen voor vierkante steenen , zou hij zeker heel wijs doen. Nu , 

 zoo denken velen tegenwoordig over de hypothese van een centraal- 

 vuur en over de theorie van laplace: zij doen hun best om de wer- 

 kingen van natuurkrachten te bespieden , en om feiten te verzamelen , 

 ten einde vele verschijnsels van de natuur te kunnen verklaren. Dat 

 heeft men ook gedaan ten opzichte van de vuurspuwende bergen en 

 dergelijke verschijnsels , en wij willen nu zien wat de eenvoudige waar- 

 neming ons in dezen leert. 



Maar, zegt men misschien, is het dan niet waar dat de warmte in 



21 



