VUUKSPUWENDE BERGEN EN HEETE BRONNEN. 327 



in de aarde gelooven, en die de vulkaanuitbarstingen houden voor 

 niets anders dan plaatselijke vuurhaarden, op zeer natuurlijken en ver- 

 klaarbaren weg ontstaan , en bestaan blijvende. 



Plantaardige en dierlijke stoffen verrotten onder den invloed van 

 warmte en vochtigheid ; zy worden ontleed , en gaan voor een gedeelte 

 in den gasvormigen toestand over. Dat zien wij niet zelden in den 

 zomer in onze stadsgrachten, als er gasbellen opborrelen in het water 

 en er daardoor slijk van den bodem opborrelt en het water troebel 

 maakt. In sommige streken welt, in venen en in weiden met een veen- 

 grond, vloeibaar slijk op enkele jjlaatsen door de moerassige boven- 

 korst naar boven en buiten. Grasbellen stijgen op uit de rottende plan- 

 tenmassa waaruit het veen bestaat , en die gasbellen slepen de vloeibare 

 bagger met zich mede naar boven. Somtijds barsten die gasbellen met 

 een hoorbaren knal , en het zwarte slijk spat in het rond. Een platte 

 krans van slijk ontstaat er rondom de opening waaruit het gas ont- 

 snapte ; die krans of ring wordt tot een platten kegel , hij vloeit uit- 

 een, en door nieuwe uitbarstingen van gassen wordt hij later weer 

 hooger. Maar de baggerlaag in den grond valt ineen , in de zelfde mate 

 als het slijk zich op de oppervlakte verzamelt , en zoodoende wordt er 

 geen belangrijke verhooging van de oppervlakte gevormd. 



Dat alles gebeurt in veenachtige streken, in lage vlakten zooals ons 

 vaderland. Maar in andere streken der aarde, met een steenachtigen 

 bodem , in bergachtige landen dus , welt een modderig slijk , ook vol 

 van gassen door de verrotting gevormd, op uit kloven en spleten van 

 de gesteenten. Zulke plaatsen waar slijk met gassen opborrelt uit de 

 diepten der aardkorst , vindt men onder anderen bij Girgenti op Si- 

 cilië : maccaluha noemt men daar die slijkbronnen. De opwerping van 

 slijk geschiedt gewoonlijk zeer kalm en rustig. De opstijgende gasbel- 

 len barsten midden in een klein bekken dat met vloeibaar slijk is 

 gevuld. Dat bekken of die kuil bevindt zich op den top van een zeer 

 platten , schildvormig uiteen gevloeiden heuvel van een taaie , half 

 vloeibare aardbrij. Die heuvel is eveneens een voortbrengsel van de 

 opwerping van het slijk. 



Zulke opgeworpene slijkheuvels vindt men ook in het hertogdom 

 Modena , maar hier zijn zij niet zoo groot als bij Girgenti. Grooter 

 zijn zij in Zuid- Amerika , en vooral belangrijk zijn zij op het eiland 

 Trinidad. De bodem van dit eiland is zoo rijk aan voortbrengselen 

 der verrotting van bewerktuigde stoffen, vooral aan de stof die men 



