328 VUURSPUWENDE BERGEN EN HEETE BRONNEN. 



bergteer , bergolie , asphalt , enz. noemt , dat er in zekere vlakte zelfs 

 een geheel meer van vloeibaar asphalt of aardteer wordt gevonden. 

 Hier zijn zoo veel en zoo groote slijkhenvels , dat zij te recht den 

 naam verdienen van slijkvulkanen. En toch zijn er nog belangrijker 

 vormingen van dien aard aan de beide einden van den Kaukasus — 

 aan den eenen kant by de Kaspische Zee , vooral op het eiland Ab- 

 sjeron in den omtrek van Bakoe, en aan den anderen kant op de 

 schiereilanden Taman en Kertsj die de zee van Azof scheiden van de 

 Zwarte Zee. 



De gassen die op alle bovengenoemde plaatsen uit de aardkorst op- 

 stijgen , zijn brandbaar , en niet zelden branden zij ook werkelijk , 

 hetzij in brand gestoken door den bliksem of door den mensch. In den 

 omtrek van Bakoe is bij nacht de lucht verlicht als door een bran- 

 dend bosch ,, een • gevolg van de verbranding van het gas dat onophou- 

 delijk uit de aarde opstijgt. De kalksteenlagen . die daar den bodem 

 vormen, zijn geheel doortrokken en in alle spleten en kloven gevuld 

 met steenolie , bergteer of aardpik. Onder die kalklagen liggen leem- 

 lagen vol keukenzout en andere zouten. Door het water 't welk in 

 dat zouthoudende leem dringt, wordt het op vele plaatsen veranderd 

 in een week slijk vermengd met aardteer. In dien omtrek verzamelt 

 men jaarlijks ongeveer 10 000 000 kilogram aardteer die uit den bodem 

 opwelt, maar een tienmaal grootere hoeveelheid van die stof wordt 

 niet verzameld , en blijft ongebruikt liggen. Op vele plaatsen van de 

 boven liggende kalklagen borrelt de zoute slijkbrij uit de diepte naar 

 boven, en met die brij ontsnappen er brandbare gassen. De uitge- 

 worpene slykmassa's hoopen zich op rondom de uitbarstingsplaatsen , 

 en daarom worden zij door de bewoners van den omtrek "wassende 

 bergen" genoemd. 



Niet alle slykvulkanen van den Kaukasus zijn altijd in werking: 

 sommigen hebben in langen tijd soms geen toevoer van stoffen. De 

 wegen waarlangs de slijkbrij opsteeg , zijn misschien verstopt geraakt , 

 of de boven liggende aardlagen die op de zouthoudende leembrij druk- 

 ten hebben hier of daar een steun gevonden, en dan is er zekere 

 voorbereiding noodig voordat de massa's weer in beweging geraken. 

 Het uitgeworpene slijk droogt dan uit, en wordt hard. Maar eindelijk 

 wordt het dek niet meer gesteund, en het weeke slijk is daar bene- 

 den in een des te grootere hoeveelheid aanwezig, hoe langer het ge- 

 leden is sedert er geen uitbarsting plaats had. En dan ontstaat er 



