VUURSPUWENDE BERGEN EN HEETE BRONNEN. 331 



groeve die dood en verderf spuwt. Onder een onbeschi-ijfelijk gedruis 

 brekpn dikke dampballen door de gloeiend vloeibare brij heen, slinge- 

 ren met ontzaglijk geweld groote wolken van verbrokkelde steenen 

 en stuivende asch duizende meters hoog in de lucht , breiden zich , slag 

 op slag op elkander volgende, uit in een dichte rij als een reusachtige 

 zwarte kolom hoog in de lucht , tot een zware wolkenmassa die den 

 hemel omfloerst en den dag verandert in nacht. Bliksemstralen schie- 

 ten door die rook- en dampwolken. Die dampmassa's , door de koude 

 in de hoogte verdicht , vallen als waterstroomen weer naar beneden , 

 als een door slijk troebel, met asch vermengd vocht vallen zij op den 

 berg, en als slijkvloeden en modderstroomen vloeien zij langs de hel- 

 lingen van den berg. En ondertusschen is de lava in den krater al 

 hooger en hooger geworden : reeds is die geheele holte gevuld , reeds 

 staat de gloeiende vloeistof, rood en flikkerend op den rand , — nog een 

 oogenblik, en als een vurige stroom met gloeiende golven stort zij 

 naar beneden naar het dal dat den kegel omringt die vuur braakt. En 

 zoo zien wij hier in onze gedachten weer het tooneel dat wij boven 

 hebben geschilderd: de uitbarsting van een vulkaan. 



Onze schets van de wijze waarop een uitbarsting van een vulkaan 

 ontstaat, zou niet voldoende zijn indien wij hier niet nog eenige op- 

 merkingen lieten volgen betreffende de stoffen die uitgeworpen wor- 

 den , en niet eenige bijzonderheden van sommige vulkanen daarbij voeg- 

 den. Daarom nog het volgende: 



Boven merkten wij reeds even op dat op hoe grootere diepte in den 

 aardbodem de verweekte steenmassa's liggen, zij iu 't algemeen des 

 te warmer zijn, en dat des te meer door de wrijving bij het oppersen 

 daarvan , ten gevolge van de drukking der boven liggende massa's , de 

 warmte van die stoffen verhoogd wordt. Des te geweldiger worden 

 dus ook de verschijnselen die de uitbarsting vergezellen. Het water 

 dat in de aardbrij bevat is , wordt onder de groote drukking in hoog 

 gespannen damp veranderd , en door de uitbarsting wordt hij plotse- 

 ling vrij. De plantaardige en dierlijke zelfstandigheden welker verrot- 

 ting een groote rol speelt in de oplossing van de gesteenten , gaan tot 

 brandbare gassen en olieachtige vloeistoffen over , die door aanraking 

 met de lucht in brand geraken , en zoodoende aanleiding geven tot 

 ontzaglijke vuurverschijnselen. Uitbarstingen uit geringere diepten 



