340 VUURSPUWENDE BERGEN EN HEETE BRONNEN. 



zagen wij in het water , zoo zwart als inkt , groote zoden in de Incht 

 vliegen. Ik weet niet hoe hot kwam, maar na de eerste verwondering 

 gevoelde ik een onweêrstaanbaren trek tot lachen, waaraan ik ook 

 voldeed , omdat ik het lachen voor eene zeer onschuldige lichaams- 

 oefening houd. Nadat de strokkr ongeveer een kwartier gesprongen 

 had , begon hij af te nemen , en bedaarde langzamerhand. Hij had toch 

 nog eenigen tijd noodig om de zwarte brakingen die de aarde en de 

 zoden hem veroorzaakt hadden, te overwinnen, en nadat het water 

 tot onder de oppervlakte der aarde gezonken was , kwam het toch 

 nog herhaaldelijk weder terug, en schoot, als door eene ontploffing 

 gedreven, niet slechts hoog maar ook ver weder opwaa,rts. Het neder- 

 vallende water maakte de aarde nat in een omtrek rondom de bron 

 van 7 tot 10 meters. Ik raapte eenige kleine graszoodjes die er weder 

 uitgeworpen waren op, en vond die letterlijk gekookt." 



Oppervlakkig beschouwd schijnt het niet moeielijk een verklaring 

 te geven van zulk een heete springende bron. In den bodem is een 

 met water gevulde holte die door een pijp of buis met de oppervlakte 

 in verband staat; dat water wordt door het vuur dat beneden die 

 holte is aan het koken gebracht en gehouden; het kookt over, zooals 

 men dat noemt, en zoo springt het uit de opening, juist zooals het 

 theewater soms uit de tuit van de ketel komt als er veel vuur is in 

 de theestoof. Maar daardoor wordt niet verklaard hoe het komt dat het 

 water van den geyser bij tusschenpoozen springt ; immers in het 

 zoo even gestelde geval moest het water altijd volhouden met over- 

 koken zoolang er water in de holte en vuur daar beneden was. Daa.rom 

 nam men zijn toevlucht tot de gewone theorie van tusschenpoozende 

 bronnen , waarop wij straks even zullen terug komen. Men stelde na- 

 melijk dat de geyser een gewone tusschenpoozende bron was', maar die 

 eenvoudig warm water uitwierp in plaats van koud, omdat het water 

 zoo diep uit den grond te voorschijn kwam dat het door het centraal- 

 vuur verhit kon worden. Maar ook deze theorie vond hier en daar be- 

 strijders, totdat eindelijk de scheikundige bunsen in 1864 met den ge- 

 leerde DESCLoiSEAUx het eiland IJsland bezocht , den grooten geyser onder- 

 zocht , en een theorie van het springen van die bron ontworpen heeft , die 

 het bij tusschenpoozen springen van het heete water voldoende verklaart. 



BuNSEN beweerde dat het water dat reeds heet uit eene groote diepte 

 opstijgt , in de zoogenoemde pijp van den geyser nog hooger verhit 

 wordt, en wel tot dampvormigen toestand, door een warmtebron die 



