VUURSPUWENDE BERGEN EN HEETE BRONNEN. 343 



ploffingen veroorzaken, voordat er weer rust intreedt. Doch daar de 

 warmtebronnen voortdurend blijven werken, zal de waterkolom wel- 

 dra weder in den voormaligen toestand terug gekeerd zijn; er zal een 

 nieuwe uitbarsting gebeuren, en zoo zal dat al afwisselend voortgaan, 

 zoolang de beide vuren onderhouden worden. 



Als w^* dus mogen gelooven dat de geyser springt, omdat er onder 

 de holte waarin zijn water zich bevindt een vuurhaard brandt, en er 

 een tweede vuurhaard een weinig hooger gelegen is die het water in 

 de pijp verhit, dan volgt daaruit dat de geyser niet een bewijs kan 

 zijn voor het bestaan van het centraalvuur. Immers wij zouden dan 

 moeten gelooven dat er boven het centraalvuur een niet gloeiende laag 

 was , dat er dan weder een vurige laag volgde , en dat deze weer bedekt 

 werd door een niet brandende korst. Dit zou in 't geheel niet rijmen met 

 het geloof aan het langzame afkoelen en een korst krijgen van een 

 gloeienden bol ; immers hoe zou in dit geval een laag kunnen afkoelen 

 die dieper gelegen was dan een andere die nog steeds gloeide? Ver- 

 werpen wij echter het groote centraalvuur, en houden wij ons aan 

 plaatselijke vuurhaarden die wij weten dat op vele plaatsen der aarde 

 voorkomen, dan is er niet het minste bezwaar om, te gelooven dat er 

 ook zeer wel op zekere plek twee zulke vuurhaarden boven elkander 

 kunnen gevonden worden , en dat juist de byzondere omstandigheid 

 van twee vuurbronnen boven elkander , de oorzaak is van de geysers 

 van IJsland en andere plaatsen. 



Eindelijk, wij zeiden boven dat men ook den geyser gehouden heeft 

 voor een eenvoudige tusschenpoozeude bron , mits die heet water op- 

 wierp. Ook als dit zoo was , zou het water niet verhit kunnen worden 

 door een centraalvuur , maar wel door een warmtebron die hooger ge- 

 legen was dan de plaats waar het water uit de aarde te voorschijn 

 komt. Om dit duidelijk te maken moeten wij even een tusschenpoozende 

 bron beschouwen. 



Ofschoon er nog geene tusschenpoozende bron — wat ook wel nau- 

 welijks uitvoerbaar zal zijn — door onmiddellijk onderzoek bekend 

 geworden is*", is toch de theoretische verklaring daarvan volkomen vol- 

 doende , en de werkelijkheid zal vermoedelyk niet anders zijn. De wer- 

 king van den hevel is genoeg om de tusschenpoozende bron te verkla- 

 ren. De figuur op blz. 344 stelt een vat voor, boven welks bodem, 

 zgwaarts, eene buis naar buiten gaat, die vijfmaal in scherpe hoeken 

 gebogen is , A. B. C. Als wij in zulk een vat water gieten , moet het 



