HYDROSTATISCHE TOESTELLEN IN 

 HET DIERENRIJK. 



DOOR 



P. HART ING. 



Men vergeve mij den wellicht voor sommigen onzer lezers ietwat 

 vreemd en geleerd klinkenden titel van dit opstel. Maar ik ken in 

 onze taal geen woord , dat het aan het grieksch ontleende woord 

 "hydrostatisch" volkomen teruggeeft. Met hydrostatische toestel- 

 len worden hier echter "drijf toestellen", nog iets juister: lucht- 

 drijftoestel len" bedoeld, en deze, zij het dan ook gebrekkige, 

 vertaling kan reeds eene algemeene voorstelling geven van de soort 

 van toestellen die ik hier op het oog heb. 



Alvorens verder te gaan , zal het echter voor sommigen niet ondienstig 

 zijn een woord te zeggen over hetgeen drijven eigenlijk is. Elk weet 

 wel is waar dat er lichamen zijn die , in water geworpen , daarin 

 niet ouderzinken , maar daardoor als het ware gedragen worden , en 

 dat men dit drijven noemt. Elk weet bovendien dat alleen zulke licha- 

 men op water drijven, die een geringer soortelijk gewicht dan 

 water hebben. Toch komen hierbij nog eenige omstandigheden voor , 

 die minder algemeen bekend zijn , en waarbij wij dus wel een oogen- 

 blik mogen stil staan. Een stuk hout en een stuk kurk , beide van 

 gelijke grootte en gedaante , drijven op het water , maar niet op vol- 

 komen gelijke wijze. Van het eerste steekt een veel kleiner gedeelte dan 

 van het tweede boven het water uit. Wat is de oorzaak van dit ver- 

 schil? Het antwoord is eenvoudig en laat zich als een algemeene hy- 

 drostatische wet aldus uitdrukken: "Elk drijvend lichaam verdringt 



23 



