HYDROSTATISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENRIJK. 355 



Terwyl een kubieke decimeter water een kilogram weegt, bedraagt 

 het gewicht van een kubieke decimeter gewone dampkringslucht slechts 

 ongeveer 1,3 gram of 7? 7 o "^^^ ^^^ ^^^^ ^®^ gelijk volume water. 

 Ware het mogelijk een kubiek decimeter lucht op water te laten 

 drijven , dan zoude de hoeveelheid van het verdrongen water derhalve 

 zoo gering zijn, dat men het ter nauwernood zoude kunnen bemer- 

 ken. Doch om lucht te laten drijven, moeten wij haar altijd op de 

 eene of andere wijze binnen wanden begrenzen, en daar de hiervoor 

 gebruikte stoffen in den regel zwaarder dan water zijn , zoo dringt 

 de lucht daarmede ook dieper in, zoodat een gedeelte zich onder, 

 een ander gedeelte zich boven de oppervlakte van het water bevindt. 

 Zoo is het b, v. bij elk vaartuig. Ben schip kan geheel vervaardigd 

 worden van ijzer, dus van een metaal dat bijna 8 maal zwaarder 

 dan water is. Het is de in de scheepsholte bevatte lucht , waardoor het 

 drijvende wordt gehouden. Ook zulk een schip verplaatst juist zooveel 

 water als zijn eigen gewicht bedraagt , en het laat zich derhalve ge- 

 makkelijk inzien , dat het , deels van de gedaante van het schip , deels 

 van de dikte en zwaarte van den wand zal afhangen of het meer of 

 minder diep in het water zal zinken, of, gelyk men het gewoonlijk 

 noemt, eenen grooteren of geringeren diepgang zal hebben. Elk schip 

 is een hydrostatische toestel , want niet alleen is het ingericht om te 

 kunnen drijven, maar de scheepsbouwmeester streeft er ook naar om 

 er eene genoegzame stabiliteit aan te geven , door , zooveel de overige 

 inrichting zulks veroorlooft, de benedenste deelen het zwaarst te ma- 

 ken , hetgeen dan vervolgens nog bevorderd wordt door het innemen 

 van ballast. Inderdaad is deze voor een schip wat het kwik voor den 

 bovengenoemden areometer is. 



Een gewoon schip is echter slechts zoolang een hydrostatische toe- 

 stel als zijne holte met lucht gevuld blijft. Het gaat reddeloos naar 

 de diepte , wanneer water door een lek binnenstroomt. Doch ook dat 

 kan voorkomen worden. Men behoeft daartoe slechts het schip in een 

 zeker getal van vakken te verdeelen , gelijk dan ook werkelijk tegen- 

 woordig bij den bouw van groote schepen geschiedt. Al loopen dan 

 ook een of twee dier vakken vol water ; dan blijft het schip toch 

 drijven, gedragen door de overige. Daartoe is het zelfs niet volstrekt 

 noodig dat die vakken van onderen dicht zijn, mits slechts de zij- 

 wanden en het dek hen volkomen afsluiten. Dan toch kan de daarin 

 bevatte lucht niet ontwijken. Men kan zich dit op eene gemakkelijke 



23* 



