356 HYDROSTATISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENEIJK. 



wijze verzinnelijken, door een glazen klok of zelfs een gewoon groot 

 bierglas met de opening naar beneden in water te dompelen; en die 

 kleine proef wordt nog overtuigender, wanneer men vooraf op het water 

 een weinig olie gegoten en daarop een brandend nacbtpitje geplaatst 

 heeft. Dit blijft branden , ook dan wanneer men het geheel tot op den 

 bodem heeft gedrukt van het vat met water , zoolang als de aanwe- 

 zige hoeveelheid zuurstof, die tot onderhouding der verbranding noodig 

 is, zulks veroorlooft. Ook leert dezelfde eenvoudige proef nog eene 

 andere merkwaardige eigenschap der lucht kennen. Laat men namelijk 

 de glazen klok , — ditmaal zonder het brandend nachtpitje , — al die- 

 per en dieper in het water dalen , dan zal men bespeuren dat dit 

 laatste allengs een eindweegs in de holte der klok dringt. De ve'r- 

 klaring hiervan is gemakkelijk te geven. De lucht is namelijk samen- 

 drukbaar. Ontmoet zij tegenstand en kan zij nergens ontwijken, dan 

 wordt zij binnen eene kleinere ruimte samengeperst, maar om zich 

 dadelijk weder uittezetten , zoodra de tegenstand ophoudt. Met andere 

 woorden : lucht is een veerkrachtig lichaam , in tegenstelling met water 

 en andere vloeistoffen , wier volume , zelfs bij hoogst aanmerkelijk 

 verschil van drukking, nagenoeg volkomen onveranderd blijft. 



In de zoo even vermelde proef is de volume-verandering der lucht 

 slechts gering. Maar verplaatsen wij ons in onze gedachte in een dui- 

 kerklok , die in de zee afdaalt. Ware het niet , dat daarin door een 

 van boven inmondende buis voortdurend lucht werd aangevoerd, 

 om de ademhaling der zich in de duikerklok bevindende menschen 

 te onderhouden, dan zoude de lucht daarin, wanneer de klok op 10 

 meters onder de zee-oppervlakte was nedergedaald, tot op ongeveer 

 de helft van haar volume zijn samengeperst. Een kolom water van 

 10 meters hoogte oefent namelijk eene drukking uit, die ten naastenby 

 gelijk staat met die van een kolom lucht van de hoogte van onzen 

 dampkring of atmospheer. Om de lucht in de klok tot op een vierde 

 van haar volume samen te persen , zoude zij nog 20 meters dieper 

 moeten dalen, dus tot 30 meters, en wanneer zij tot op eene diepte 

 van 70 meters gedaald was , dan zoude het volume der lucht nog 

 slechts een achtste van dat aan de oppervlakte der zee bedragen. 



In de tot hiertoe veronderstelde gevallen was de lucht besloten binnen 

 stijve onbuigzame wanden, die alleen van onderen open zijn en het 

 water toelaten. Men kan zich echter ook gemakkelijk hydrostatische 



