HYDROSTATISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENRIJK. 357 



toestellen denken , waarin de lucht bevat is in ruimten , die van alle 

 zgden begrensd zijn door vliezige , buigzame wanden , die zelve zich 

 uitzetten en inkrimpen kunnen en derhalve de beweging van de daarin 

 besloten lucht volgen. Zulke toestellen nu vindt men in groote ver- 

 scheidenheid in het dierenrijk, en het zijn deze, waarbij ik de aan- 

 dacht des lezers wensch te bepalen. 



Reeds wg menschen zijn in het bezit van zulk een toestel. Het zijn 

 onze longen. Elk zwemmer weet , dat , bij iedere diepe ademhaling, zijn 

 lichaam iets boven het water uitrijst. Inderdaad is er dan ook slechts 

 eene geringe toevoeging van lucht noodig , om het menschelijk lichaam 

 drijvende te houden. Een paar kleine met lucht gevulde blazen is 

 daartoe voldoende. De reden hiervan is, dat de zelfstandigheden, waaruit 

 het lichaam van menschen en in het algemeen dat der dieren bestaat , 

 een slechts weinig grooter soortelijk gewicht dan water hebben. Alleen 

 de verkalkte weefsels , zoo als been , schelpen , enz. , wegen merkelijk 

 zwaarder dan water , maar daartegenover staat dat alle vetten een 

 geringer soortelijk gewicht hebben. Nu bestaan er ten dien aanzien 

 wel is waar bij de onderscheidene dieren nog tamelijk groote ver- 

 schillen , maar toch kan men in het algemeen zeggen , dat het lichaam 

 van de meeste dieren, wanneer het van alle zijden door water omringd 

 is , hierdoor grootendeels aan de werking der zwaartekracht onttrok- 

 ken wordt , zoodat er slechts zeer weinig lucht behoeft bij te komen , 

 om het gewicht gelijk aan dat van het water te maken , in welk ge- 

 val het lichaam daarin noch dalen noch rijzen zal en voortdurend 

 op dezelfde plaats zoude blijven , indien het niet door andere oor- 

 zaken werd voortbewogen , waaronder het bezit van bijzondere , als 

 roeispanen werkende bewegingsorganen in de eerste plaats in aanmer- 

 king komt. Eene zeer geringe vermeerdering, of, hetgeen op hetzelfde 

 neerkomt, eene zeer geringe verdunning der reeds aanwezige lucht 

 zal dan het lichaam van zelf in het water doen r^zen , terwijl daar- 

 entegen elke vermindering van het volume der lucht , hetzij doordat 

 de hoeveelheid daarvan werkelijk afneemt of de reeds voorhanden 

 lucht meer verdicht wordt, eene daling zal ten gevolge hebben. 



Deze lucht nu kan op tweederlei wijzen in het lichaam geraken , 

 namelijk hetzij door opneming van buiten of door inwendige afschei- 

 ding. Het naar binnen dringen der buitenlucht geschiedt het algemeenst 

 door de ademhaling. Zoogdieren , vogels en reptilien ademen door 

 longen , insekten door luchtbuizen , welker takken zich door het ge- 



