HYDROSTATISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENRIJK. 365 



of kleiner getal van vakjes verdeeld zijn , zoodat in sommige gevallen 

 (bij Lepidosteus , Erythrinus , Gymnarchus , Hemiramphus) zelfs een 

 maaksel ontstaat, hetwelk dat der longen van de in de lucht levende 

 dieren herinnert. 



Die overeenkomst wordt nog vergroot doordat in die gevallen, en 

 bovendien in talrijke andere , de zwemblaas geen geheel gesloten zak 

 is, maar zich door middel van een buis in het darmkanaal opent (fig. 3 C c), 

 hetzij in den slokdarm of in de maag , soms (bij den haring) geheel 

 aan het einde daarvan. Het vermoeden ligt voor de hand , dat die 

 buis ook wel den zelfden dienst zoude kunnen doen als de luchtpijp aan 

 de dieren bewijst die lucht inademen. Wat daarvan aan is, zullen 

 wij straks zien. Hier bepalen wij ons tot de opmerking, dat om een 

 zwemblaas tot luchtademhaling in staat te stellen, met andere woor- 

 den tot een long te maken , er nog zekere andere wijzigingen moeten 

 bestaan , bepaaldelijk in den bloedsomloop , en dat deze , met zeld- 

 zame uitzonderingen {Gymnarchus, Mormyrus , Lepidosiren , Ceratodus) , 

 bij de visschen niet voorkomen. Ook is het er zoo verre af dat alle 

 visschen zulk een luchtbuis zouden bezitten , dat integendeel het getal 

 der gevallen, waarin de luchtbuis ontbreekt en derhalve de zwemblaas 

 een volkomen gesloten zak is , veel grooter is dan dat der gevallen 

 waarin zulk een luchtbuis wel voorkomt. 



Men moet derhalve de beteekenis der zwemblaas voor het leven der 

 visschen elders zoeken. Vooreerst is het duidelijk dat, door het bezit 

 van een met lucht gevulde blaas, het soortelijk gewicht van het lichaam 

 verminderd wordt en meer gelijk gemaakt aan dat van het water , 

 waarin de visch leeft. Zulk een visch behoeft dan ook geen inspan- 

 ning te doen om zich voor het nederzinken te behoeden. Wij zien het 

 aan onze snoeken, die onbewegelijk, bijna zonder een vin te verroe- 

 ren, in het water blijven "staan", gelijk men het noemt. Laat men 

 de lucht uit zijn zwemblaas door een opzettelijk met een troiquart 

 gemaakte opening ontsnappen , dan zinkt een snoek oogenblikkelijk 

 naar den bodem. Hij heeft het vermogen om te blijven staan verloren. 



Maar eene andere vraag is het: of de visschen het vermogen bezit- 

 ten om, door samendrukking der wanden van de zwemblaas, de daarin 

 bevatte lucht samen te persen , zoodat zij daardoor zwaarder worden 

 en dalen , en vervolgens , door nalating dier drukking , wederom de 

 lucht te doen uitzetten en dientengevolge te rijzen? Bij de beantwoor- 

 ding dezer vraag stuit men namelijk op de moeielijkheid , dat de vis- 



