HYDROSTATISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENRIJK. 367 



Trekken zicli nu de spieren van de zijdelingsche bnikwanden zamen , 

 dan ontstaat daardoor eene drukking op al de in de buikholte bevatte 

 deelen , derhalve ook op de zwemblaas , en bij de inkrimping , die 

 daarvan het gevolg is , wordt de visch niet alleen soortelijk zwaarder , 

 maar de lucht wordt ook als het ware naar boven gedreven. Hier- 

 door wordt dus zijn zwaartepunt verplaatst , en wellicht is dit eene 

 van de redenen waarom doode visschen met den buik naar boven drij- 

 ven , ofschoon , gelijk opzettelijke proeven geleerd hebben , ook de 

 vinnen medewerken om den visch eene rechtstandige houding in het 

 water te doen bewaren. 



Mocht er echter nog twijfel blijven bestaan , of de samentrek- 

 king der buikspieren alleen voldoende is om eene noemenswaardige 

 drukking op de zwemblaas uit te oefenen , zoo ontbreekt het toch 

 niet aan gevallen waarin aan dit deel inrichtingen voorkomen , wel- 

 ker duidelijke bestemming is haar beurtelings samentedrukken of te 

 doen uitzetten. Zulke inrichtingen zijn in de eerste plaats spieren in 

 de wanden van de zwemblaas zelve. Wel is waar ontbreken deze of 

 zijn zij althans zeer gering bij de meeste visschen , maar tamelyk krach- 

 tige spieren daarin worden aangetroffen bg de reeds genoemde knor- 

 hanen , bij de kabeljauwachtige visschen e. a. In de tweede plaats 

 zijn er ook eenige visschen bekend , die eigene beenige druktoestellen 

 bezitten , welke door spieren beweegbaar zijn. Bij eenige soorten van 

 het geslacht Ophidium , — kleine visschen , die als het ware het mid- 

 den houden tusschen kabeljauwachtige visschen en aalachtige vis- 

 schen, — bestaat aan het vooreinde van de zwemblaas een been- 

 stuk , dat er als een prop indringt , maar door eigene spieren kan 

 worden teruggetrokken. Eenigzins anders is de druktoestel , die bij 

 sommige siluroiden of meervalachtige visschen [Dor as , Synodontis , 

 Auchenipterus , Malapterurus) door joh. muller het eerst is waarge- 

 nomen. Hier bestaat deze uit twee groote, ronde, beenige platen, die 

 ontspringen aan den eersten wervel en tegen het vooreinde der zwem- 

 blaas aan gelegen zijn. Deze platen zijn zeer veerkrachtig. De drukking, 

 die zij op de lucht in de zwemblaas uitoefenen , kan worden opge- 

 heven door een krachtige spier , die van den schedel komt en zich 

 aan haar inplant. Door hare werking wordt derhalve de lucht in de 

 zwemblaas niet verdicht, maar verdund. 



Zoo schijnt het derhalve als of de uitkomsten van het anatomisch 

 onderzoek het bewijs leveren, dat de visschen werkelijk het vermogen 



