368 HYDROSTATISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENUIJK. 



bezitten van zich naar willekeur lichter of zwaarder dan het hen om- 

 gevende water te maken , en het kan dan ook geenszins verwonderen , 

 dat deze leer algemeen ingang in de wetenschap gevonden heeft , vooral 

 sedert mannen als cuvier en joh. mülleu er hun zegel aan hadden 

 gehecht. En toch leidt eene iets nadere beschouwing tot de overtuiging , 

 dat die leer nog in geenen deele vast staat. 



Uit de aangevoerde feiten blijkt namelijk wel dat althans eeuige 

 visschen inrichtingen bezitten, welke hen in staat stellen naar wille- 

 keur eene drukking op de zwemblaas uit te oefenen , waardoor de vorm 

 van deze veranderd , de lucht van de eene plaats daarin naar de andere 

 gedreven en zoo het zwaartepunt van den visch verplaatst wordt; 

 doch of hierdoor het volume van de daarin bevatte lucht eene mer- 

 kelijke vermindering ondergaat, zoodat de visch dientengevolge zwaar- 

 der wordt en in het water daalt , om wederom te rijzen wanneer de 

 drukking ophoudt, dit blijkt daaruit nog volstrekt niet. 



Hier komt bij dat nieuwere onderzoekingen geleerd hebben , dat in 

 elk geval de zwemblaas volstrekt niet enkel een hydrostatische toestel 

 is, maar dat zij nog andere verrichtingen heeft, die voor het leven 

 der visschen van hoog gewicht zijn. Zij is namelijk ook een hulptoestel 

 voor de ademhaling, ook bij zulke visschen, waar zij een op alle 

 punten gesloten zak is , waarin rechtstreeks geen dampkringslucht kan 

 dringen noch daaruit ontwijken. Zij is een soort van vergaderplaats 

 of voorraadschuur voor de overmaat van zuurstof, welke de visschen, 

 onder gunstige omstandigheden, door hunne kieuwademhaling, uit het 

 w ater in hun bloed opnemen , om er gebruik van te maken wanneer , 

 door het verdwijnen van de zuurstof in het water, de kieuwademhaling 

 dreigt op te houden en zij dus gevaar loopen van den stikkingsdood 

 te sterven. 



Reeds in het begin dezer eeuw hebben bigt en eenige jaren later 

 üelaroche de samenstelling der lucht in de zwemblaas van een aantal 

 visschen onderzocht. Zij vonden daarin zuurstof, stikstof en koolzuur, 

 dus dezelfde gassen als die welke den dampkring samenstellen en ook 

 in de wateren van beeken en rivieren en van de zee opgelost voor- 

 komen. Doch de betrekkelijke verhouding dier gassen in de zwemblaas 

 bleek eene geheel andere en aan groote wisseling onderhevig te zijn, 

 zelfs bij eene en dezelfde soort van visch. Het opmerkelijkste resultaat van 

 dit onderzoek was , dat bij vele visschen , vooral die welke uit groote 

 diepten uit de zee waren opgehaald, de hoeveelheid der zuurstof in 



