HYDKOSTA.TISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENRIJK. 371 



Nog meer. De zwemblaas is bij sommige visschen ook een stemor- 

 gaan. Eeeds lang is het bekend , dat uit de diepte des oceaans van 

 tijd tot tijd tamelijk luide tooneu naar boven komen en het oor der 

 schepelingen bereiken, en wij willen gaarne de reizigers gelooven, 

 wanneer zij ons verhalen , dat die toonen , bij stil weder en kalme 

 zee, vooral des nachts gehoord, eenen geheel vreemden indruk maken, 

 als kwamen zij van geheimzinnige wezens die in de diepte een concert 

 gaven. Die toonen worden voortgebracht door tamelijk groote visschen, 

 van het geslacht Pogonias , die eene van blinde aanhangsels voorziene 

 zwemblaas hebben , en het is meer dan waarschijnlijk dat in dit geval 

 en nog in eenige andere , het geluid eenvoudig ontstaat bij het drijven 

 der lucht door de nauwe openingen heen, waardoor deze aanhangsels 

 met de hoofdblaas in verband staan. Die openingen zijn als het ware 

 zoovele stemspleten , die begrensd zijn door veerkrachtige wanden. 



Eindelijk, de zwemblaas treedt bij sommige visschen ook op als een 

 hulporgaan voor het gehoor, als een resoneerende trommel, waardoor 

 de klanken versterkt worden , even als door de houten kas , waarbo- 

 ven de snaren van een guitaar of viool trillen. Waar dit het geval 

 is , staat het vooreinde der zwemblaas door een keten van kleine been- 

 stukjes in verband met het in de schedelholte gelegen gehoororgaan. 



Doch genoeg om het straks gezegde te rechtvaardigen , dat de zwem- 

 blaas een der merkwaardigste organen is, welke het dierenrijk ons ter 

 beschouwing aanbiedt, en dat zij in elk geval geenszins uitsluitend 

 als een hydrostatische toestel mag worden beschouwd. Dat het zelfs 

 volstrekt nog niet bewezen is dat de visschen , die haar bezitten , in 

 het water dalen of rijzen ten gevolge eener willekeurig door hen op de 

 zwemblaas uitgeoefende drukking en nalating daarvan , is reeds boven 

 gezegd. De vraag ontstaat nu: zoude het ook mogelijk zijn het bewijs 

 daarvan te leveren? üit de proeven van armand moreau is gebleken 

 dat de hoeveelheid van de lucht in de zwemblaas en daarmede tevens 

 haar volume, bij gelijke drukking, gedurende het leven van den visch, 

 veranderingen kan ondergaan, die het gevolg zijn van afscheiding en 

 opslorping van de zuurstof. Eeeds daardoor alleen kan de visch der- 

 halve soortelijk lichter of zwaarder worden. Maar afscheiding en op- 

 slorping gaan altijd langzaam en gestadig; eene spierzamentrekking 

 waardoor de lucht zamengeperst wordt , geschiedt daarentegen met eene 

 zekere snelheid. Zoude het ook mogelijk zijn dit verschil gedurende 

 het leven zichtbaar te maken? 



24* 



