372 HrDUOSTATISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENRIJK. 



De oplossing van dit vraagstuk heeft mij eenigen tijd beziggehouden, 

 en hoewel die oplossing nog geenszins volkomen is , wil ik toch hier 

 eene beknopte beschrijving inlasschen van eenen daartoe door mij uit- 

 gedachten en door den instrumentmaker h. olland alhier vervaardigden 

 toestel , waaraan ik den naam van physometer heb gegeven. ' 



Het doel van dien toestel was eenen visch in eene besloten, met 

 water geheel gevulde ruimte zoo te plaatsen, dat de geringste ver- 

 andering in het volume van den visch , teweeggebracht door eene ver- 

 andering van het volume der lucht in de zwemblaas , zichtbaar wordt 

 door het rijzen of dalen van een waterkolom in eene nauwe glazen 

 buis, die met den toestel in verband staat. Tevens moest er een mid- 

 del aan zijn aangebracht om den visch naar willekeur in het water 

 op en neder te kunnen bewegen , zonder dat die verplaatsing, alleen en op 

 zich zelve, eenigen invloed op den stand van het water in de buis uit- 

 oefende. Dit laatst gedeelte der opgaaf scheen aanvankelijk het moeie- 

 lijkst te vervullen. Men zal echter zien hoe dit op eene eenvoudige 

 en zekere wijze geschied is. 



In nevenstaande figuur 3 is de toestel op een tiende zijner ware grootte 

 afgebeeld. 



A is een groot cylinderglas , een gewone wijdemonds-flesch , van 

 omstreeks 20 liters inhoud. Het rust , tusschen klossen (a) , op een 

 houten voetstuk, bestaande uit een ronde schijf, gedragen door drie 

 pooten, waarvan twee (b b) van stelschroeven voorzien zijn. De rand 

 van den mond der flesch is vlak geslepen , en deze kan gesloten worden 

 door een daarop rustende glazen plaat (c). 



Om de sluiting volkomen te maken, brengt men tusschen beide 

 glasoppervlakten een weinig reuzel en bevestigt vervolgens de glas- 

 plaat stevig door middel van een ijzeren ring (e) , welke van drie 

 uitsteeksels voorzien is , met openingen daarin , waarin even zoo vele 

 ijzeren staven {g g) sluiten, die aan het voetstuk verbonden zijn, Aan 

 het boveneinde van elke staaf is een schroefdraad, en door middel van 

 moeren (ƒƒ) kan de ijzeren ring en daarmede tevens de glasplaat 

 worden aangedrukt, zoodat de toestel langs den rand van het glas 

 volkomen gesloten is. 



De glasplaat heeft vier openingen , waarvan drie op eene rij in de 



* Eene uitvoeriger beschrijving zoowel van den toestel als van zijn gebruik vindt 

 de in deze zaak belangstellende lezer in de Verslagen en Mededeelingen der Kon. 

 Akad. V. Wefensch. , A/d. Natuurkunde, 2cle Reeks, Deel VI. 



