HYDROSTATISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENRIJK. 375 



bij daling van de kooi met den visch over gelijke afstanden, en door 

 vervolgens uit de beide waargenomen hoogteverschillen het midden- 

 getal te nemen, dat dan het ware verschil, bevrijd van den invloed 

 der warmte , is. Uit dit verschil , en voorts uit den afstand door den 

 visch, bij de rijzing en daling in de flesch, afgelegd , alsmede uit den 

 afstand van de zwemblaas van het beginpunt der schaal , en uit de 

 barometerhoogte , laat zich dan , op grond van de bekende wet van 

 BOYLE, met tamelijke juistheid het volume der lucht in de zwemblaas 

 berekenen. En daar men die bepaling na eenigen tijd herhalen kan , 

 zoo blijkt dan daarbij de verandering welke het volume van de lucht 

 in de zwemblaas in den tusschentijd ondergaan heeft. Werkelijk heb 

 ik bevonden, dat die veranderingen, welke alleen het gevolg zijn van 

 de afscheiding en van de opslorping van lucht door de wanden der 

 zwemblaas, al naar gelang van de omstandigheden waaronder de 

 visch zich bevindt , zeer aanmerkelijk kunnen zijn , en dat het mogelijk 

 is die veranderingen door middel van dezen toestel met groote juist- 

 heid te volgen. Tot het onderzoek van de werking der zwemblaas als 

 hulp-ademhalingsorgaan zal ongetwijfeld de physometer belangrijke 

 diensten kunnen bewijzen. Doch op de vraag, of de zwemblaas ook 

 den visch behulpzaam is als middel tot rijzen en dalen in het water , 

 is hij mij tot dusverre een afdoend antwoord schuldig gebleven, in 

 weerwil dat reeds verscheidene soorten onzer zoetwatervisschen , — snoek , 

 baars , zeelt , brasem , voorn , aal , meerval , — door mij aan de proef 

 onderworpen zijn en eenige dezer visschen zelfs twee of drie dagen in 

 het water van den physometer geleefd hebben. Met uitzondering van 

 zeer kleine schommelingen, die het gevolg der kieuwademhaling zijn 

 en daarmede volkomen gelijken tred houden , neemt men aan de water- 

 kolom alleen de steeds zeer langzame en regelmatige rijzing of daling 

 waar, die het gevolg is hetzij van de verandering der temperatuur van 

 het water of van die van het volume der zwemblaas door afscheiding 

 of opslorping van lucht daarin. Geen enkele maal heb ik nog bij een 

 der bovengenoemde visschen iets waargenomen, dat met zekerheid 

 als het gevolg eener plotselinge inkrimping of uitzetting dier lucht 

 door de werking van zich samentrekkende spieren kan worden ge- 

 duid. Voor zoo ver de genomen proeven strekten , zoude derhalve 

 de bovengestelde vraag ontkennend moeten beantwoord en aan den 

 visch het vermogen ontzegd worden om , door willekeurige ver- 

 grooting of vermindering van het in zijne zwemblaas bevatte 



