376 HYDROSTATISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENRLTK. 



luchtvolume , zijn soortelijk gewicht te veranderen. Het zoude echter 

 zeer voorbarig zijn dit besluit reeds nu tot alle visschen uit 

 te strekken , ook tot diegenen welke in zee leven , waar het verschil 

 in diepte zooveel grooter is dan dat in onze rivieren en andere zoete 

 wateren. Onder de in zee levende visschen zijn er inderdaad, welker 

 anatomisch maaksel eer zulk eene samenpersing der lucht in de zwem- 

 blaas door spierwerking doet vermoeden, dan by het meerendeel der 

 zoetwatervisschen. Alleen het onderzoek kan hier beslissen , en zoolang 

 niet een veel grooter getal van vischsoorten aan de proef in den 

 physometer onderworpen is , mag men de oude voorstelling nog geens- 

 zins als volkomen weerlegd beschouwen. Zij wankelt, maar is nog 

 geenszins gevallen. 



Er zijn nog andere in het water levende dieren , welke mede in 

 het bezit zijn van organen , die als hydrostatische toestellen niet 

 minder de aandacht verdienen. 



In het oostelijk gedeelte van den Indischen en het aangrenzend ge- 

 deelte van den Stillen oceaan leeft een merkwaardig schelpdier , dat 

 de laatst overgeblevene is van eene groep van dieren , die in voorwe- 

 reldlijke tijden door zeer talrijke soorten in de toenmalige zeeën ver- 

 tegenwoordigd werd. Het heeft den naam van Nautilus ontvangen en 

 behoort tot de koppootige weekdieren (Cephalopoden) , aldus gehee- 

 ten omdat de voor de voortbeweging dienende pooten of armen krans- 

 gewijs aan den kop rondom den mond geplaatst zijn. Dit dier werd 

 het eerst beschreven door den verdienstelijken humph, in zijne Am- 

 hoinsche Rariteitkamer, die in 1705 te Amsterdam in het licht verscheen; 

 en, ofschoon in onzen leeftijd de kennis van het maaksel van dit dier 

 zeer is uitgebreid , waaraan ook onze vaderlandsche zoölogen w. vro- 

 LiK en J. VAN DEB, HOEVEN een belangrijk aandeel hebben genomen, 

 zoo is hetgeen eümph aangaande de levenswijze van den Nautilus heeft 

 medegedeeld reeds zoo volledig en juist, dat latere waarnemingen (die 

 van G. bennett) , daaraan slechts weinig hebben kunnen toevoegen. 



Daaruit blijkt dat de Nautilus zich meestal op den bodem der zee 

 ophoudt tot op diepten van 30 vademen , waar hij , met den kop naar 

 beneden en de schelp bovenwaarts gekeerd, rondkruipt om zijn voed- 

 sel te zoeken , dat voornamelijk uit kleine schaaldieren bestaat , maar 

 dat hij van tijd tot tijd zich ook tot aan de oppervlakte des waters 



