HYDROSTATISCHE TOESTELLEN IN HET DIERENRIJK. 379 



derhalve voor uitzetting geheel ongeschikt was. Doch ook wanneer wij 

 deze uitgestorven soorten buiten rekening laten , omdat wij uit den 

 aard der zaak niets van do levenswijze weten, dan zijn de bezwaren 

 tegen die verklaring nog groot genoeg, om het begrijpelijk te maken, 

 dat men nog naar eene andere heeft uitgezien. 



Eeeds o wen, die het eerst in 1832 gelegenheid had eenen naar Lon- 

 den gebrachten Nautilus ontleedkundig te onderzoeken , had opgemerkt 

 dat het achterlichaani van het dier langs eene bochtige lijn ringsge- 

 wijs met de binnen vlakte der schelp vergi'oeid is en dat zich daar- 

 achter eene kleine met lucht gevulde ruimte bevindt (in de figuur 

 op bl. 377 door h aangeduid) , die derhalve van voren door het 

 weeke lichaam van het dier, van achteren door het eerste tus- 

 schenschot begrensd wordt. De in die ruimte bevatte lucht is dus 

 ook van alle zijden opgesloten, eVén als die der kamers, maar 

 met dit verschil, dat zij zich gemakkelyker inkrimpen en uitzetten kan, 

 omdat zij aan de voorzijde een weeken wand heeft , namelijk het lichaam 

 van het dier zelf. Trekt zich dit samen en drijft het daarbij zijn 

 lichaamsvocht naar achteren, dan zal zijn huid of , gelijk men dit gedeelte 

 gewoonlijk noemt , zijn mantel daar ter plaatse opzwellen en op de in 

 de ruimte bevatte lucht eene drukking uitoefenen. Het is aan den 

 Göttingensche hoogleeraar keferstein, die zelf, korten tijd voor zijnen 

 te vroeg gevolgden dood , nog eene voortreffelijke anatomie van den 

 Nautilus geleverd heeft , dat men deze verklaring van de werking van 

 den hydrostatischen toestel van dit dier verschuldigd is , en Dr. w. meigen 

 heeft in een opzettelijk aan dit onderwerp gewijde verhandeling, die 

 vóór een paar jaren verschenen is, door wegingen en daarop gegronde 

 berekeningen aangetoond, dat men aldus inderdaad rekenschap van 

 het verschijnsel kan geven , mits men daarbij van eenige veronderstel- 

 lingen uitgaat , waaromtrent wij , bij gebreke van de juiste gegevens , 

 nog in onzekerheid verkeeren. Die onzekerheid kan alleen worden opge- 

 heven door onderzoekingen aan het levende dier, in zijne eigene woonplaats. 



Geenszins onwaarschijnlijk acht ik het echter, dat daarbij blijken zal, dat 

 noch de eene noch de andere dezer beide hypothesen juist is , dat na- 

 melijk niet de samenpersing en de uitzetting der lucht in de schelp 

 de oorzaak, maar het gevolg der daling en rijzing van het dier zijn, 

 even als in de zwemblaas der visschen, en dat ook hier afscheiding 

 en opslorping van lucht door de wanden der sipho een groote rol 

 spelen. Indien het soortelijk gewicht van den Nautilus in zijn geheel 



