42 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



in Noord- Amerika waargenomen noorderlicht eene hoogte van minstens 45 — 50 

 E. mijlen en hoogstens van 450 — 500 E. mijlen. Patter berekende dat een 

 in 1833 in Engeland gezien noorderlicht 63 en dalton dat een ander in 

 1826 100 mijlen hoog was. Tegenover deze waarnemingen staan andere, 

 volgens welke het noorderlicht veel dichter bij de aardoppervlakte zoude ge- 

 zien zijn. Farquharson berekende de hoogte op 2481 E. voeten, parry zag 

 een noorderlicht tusschen de plaats waar hij zich bevond en een berg van 

 3000 V. hoogte. Malin zag, toen hij zich op een berg van 3000 voet in 

 Noorwegen bevond , desgelijks een noorderlicht tusschen zijn standplaats en 

 de omringende bergen , en verzekert een duidelijk geknetter gehoord te 

 hebben. 



Eene nieuwe waarneming van selim lemström , professor te Helsingfors , 

 die in 1870 eene reis naar Spitsbergen deed, bevestigt dat inderdaad, in 

 sommige gevallen althans , het noorderlicht zich op betrekkelijk geringe hoog- 

 ten vormt. Het schip waarop hij zich bevond lag tusschen het eilandje Dans- 

 kou en Spitsbergen op 79° 39' 7" N, B, Daartegenover was een berg van 

 ongeveer 300 meters hoogte. Op drie achtereenvolgende avonden zag h\j van 

 uit een lichten nevel, welke den top van dien berg omgaf, een noorderlicht 

 uitgaan , dat bij de spectroskopische analyse duidelijk de geele streep ver- 

 toonde die voor eenigen tijd door angström in het noorderlicht is ontdekt. 



Meerdere bijzonderheden daaromtrent vindt men in het verslag over zijne 

 waarnemingen door lemström in de Archives générales der Bibl. um'v. 15 

 Juni 1871, p, 147, gevolgd door eenige opmerkingen van de la rive. 



HG. 



De oorsprong van het aardmagnetisme. — Wanneer een metalen bol — of in 

 't algemeen een bol van eenige geleidende stof — aan de induceerende 

 werking van een positief geëlektriseerd lichaam wordt blootgesteld , dat is 

 de verlenging van een der horizontale middellijnen van den bol is geplaatst, 

 dan wordt het naar dit lichaam gekeerde halfrond van den bol negatief en 

 het andere positief geëlektriseerd. Laat men dien bol nu om eene vierkante 

 as wentelen , dan bewegen zich de door inductie opgewekte elektriciteiten in 

 eene richting , tegenovergesteld aan die der omwenteling ; met andere woorden 

 er ontstaat in den bol een aequatoriaal gerichte elektrische stroom. 



Prof. MARGO toont het bestaan van dezen stroom door eene eenvoudige 

 proefneming aan en wijst tegelijk op de beteekenis daarvan ter verklaring 

 van het aardmagnetisme. Als de zon , zooals vele astronomen en physici mee- 

 nen , steeds positief geëlektriseerd is , dan moet de aswenteling der aarde in 



