WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 19 



duikers in dienst der barnsteenpachters eecker en stautien een zoodanig 

 stuk, dat de grootte van een halven vuist had, opgehaald, en de heer 

 H. SPiNGATTis te Köuigsberg had gelegenheid dit te onderzoeken. Hij bevond 

 dat het werkelijk inwendig zoo week was, dat het zich gemakkelijk met een 

 schaar liet snijden. De korst was echter hard en broos. In massa gezien is 

 het groenachtig, in dunne lagen honig-geel. 



Het scheikundig onderzoek leerde, dat het wel is waar eene harsachtige 

 zelfstandigheid is, maar verschillend van barnsteen. Noch door uittrekking 

 met aether, noch door sublimatie kon er barnsteenzuur uit verkregen worden. 

 Nog de meeste overeenkomst heeft het met een andere fossile hars, die in 

 den bruinkool van Latterdorf bij Bernburg gevonden en door bergemann 

 Tcrantzit genoemd is. Echter verschilt het er van door het hoogere smeltpunt. 

 {Ber. d. bayer. Akad. d. Wiss. Mai 1871). 



HG. 



NATUURKUNDE. 



Gieten van staal onder hydraulischen druk. — Bij het gieten van groote 

 staalmassa's worden deze lichtelijk poreus door het vrij worden van vooraf 

 opgeslorpte zuurstof. Ook neemt het staal bij de bekoeling eene kristallinische 

 structuur aan. Een en ander maakt het broos , zoodat zulk staal ter nauwer- 

 nood de halve draagkracht heeft van hetzelfde staal , nadat het gewalst of 

 gehamerd is. Het kwam er op aan een middel te vinden, om het staal reeds 

 in den gloeiend vloeibaren toestand aan eene drukking te onderwerpen , groot 

 genoeg om de vrijwording van het gas en tevens de vorming der kristallen 

 te verhinderen. Eeeds in 1856 had bessemer beproefd tot dit doel een hy- 

 draulischen druk aan te wenden, doch met weinig gevolg. Aan whitworth , 

 die voor zijne kanonnen geheel van blazen vrij staal behoefde, is dit echter 

 gelukt. De drukking wordt uitgeoefend door een zuiger door middel van een 

 hydraulische perspomp in den vorm te drijven, tijdens zich daarin het vloei- 

 bare metaal bevindt. Het naar hem genoemde Whitworth-metaal vertoont op 

 de breuk geen spoor van blazen {Engineering, April 1871 , daaruit in het 

 Pohjt Journ. CC p. 417). hg. 



Zuivering van water door sponsvormig ijzer. — Een nieuw middel om 

 water dat vele organische stoffen bevat te zuiveren, wordt door g. bisschop 

 aanbevolen. Dit middel is ijzerspons, op gepaste wijze tot een filtrum ge- 

 vormd. Zelfs zeer onzuiver water filtreert daardoor snel heen en is daarna zoo 

 volkomen zuiver , dat men het zonder gevaar drinken kan. Het verliest daarbij 



